Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài tập 9 trang 34 SBT Ngữ văn 7

Bài 9. Hòa điệu với tự nhiên   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Lễ hội "nghinh Ông" ở xã Cần Thạnh, huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những lễ hội thờ cúng cá voi được xác định đã có lâu đời, ít nhất là từ đầu thế kỉ trước. […] Tại xã Cần Thạnh, trước ngày lễ hội người ta đã tạm ngưng mọi việc đi biển để lo trang trí ghe thuyền cũng như chuẩn bị các điều kiện khác cho lễ hội. Từ chiều ngày 15 tháng 8 đến sáng ngày 16 tháng 8 âm lịch, quanh khu vực Lăng Ông (nơi thờ cá voi), người ta đã tổ chức nhiều hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian sôi nổi… Khoảng 9 giờ ngày 16 tháng 8, nghi thức chính của lễ hội bắt đầu bằng "Lễ nghinh (rước) Ông" trên biển với hàng trăm chiếc ghe (thuyền) được trang hoàng cờ hoa rực rỡ và có bày hương án cùng các lễ vật như heo quay (với đủ cả "bộ đồ lòng"), xôi, gạo, muối, hoa, trái, nhang, đèn và vàng bạc,… Trong đó, chiếc ghe của chủ lễ phải là ghe lớn nhất và được trang hoàng đặc biệt nhất: rồng được vẽ hai bên thành ghe, hoa (vạn thọ) trang trí bốn góc mui ghe, cờ nước và nhiều cờ ngũ hành ở trước và sau ghe, những hoành phi đề chữ to "Cung nghinh Ông Thuỷ Tướng", "Hiển hách anh linh" và "Quốc thái dân an". Trên ghe, bên cạnh bàn hương án có linh vị thờ Ông là các lễ vật, các đồ khí tự… và túc trực chung quanh là Ban tế lễ, Ban nhạc lễ cùng các lễ sinh… Tất cả đều mặc lễ phục trang trọng.

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Có thể xem đoạn trích trên là một văn bản thông tin độc lập. Theo em, "văn bản" này có thể xếp cùng loại với văn bản Lễ rửa làng của người Lô Lô được không? Vì sao?

Gợi ý trả lời

a) Trả lời: Có. Đoạn trích viết về lễ hội "nghinh Ông" ở xã Cần Thạnh (huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh) có thể xếp cùng loại với văn bản *Lễ rửa làng của người Lô Lô*.

b) Giải thích (vì sao):

- Cùng kiểu loại văn bản: Cả hai đều là văn bản thông tin nhằm giới thiệu, thuyết minh về một lễ hội / một nghi lễ truyền thống của một cộng đồng người. Đoạn trích giới thiệu lễ hội thờ cúng cá voi của cư dân miền biển Cần Giờ; *Lễ rửa làng của người Lô Lô* giới thiệu nghi lễ rửa làng của người Lô Lô. Mục đích chung là cung cấp thông tin, giúp người đọc hiểu về một phong tục, tín ngưỡng dân gian.

- Cùng đề tài: Đều viết về nét đẹp văn hóa, phong tục gắn với đời sống và với tự nhiên (biển cả, mùa màng) của một cộng đồng — phù hợp với chủ đề bài học *Hòa điệu với tự nhiên*. Qua lễ hội, con người thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng và mong ước sống hòa hợp với thiên nhiên (cầu cho mưa thuận gió hòa, "Quốc thái dân an", đi biển bình an).

- Cùng cách triển khai thông tin: Đều trình bày theo trình tự thời gian và trình tự các bước / nghi thức của lễ hội: chuẩn bị trước ngày lễ → các hoạt động trong ngày lễ → nghi thức chính. Đoạn trích nêu rõ từ việc "tạm ngưng đi biển để trang trí ghe thuyền", các hoạt động "từ chiều 15 đến sáng 16 tháng 8", rồi "khoảng 9 giờ ngày 16" bắt đầu nghi thức chính "Lễ nghinh Ông" — giống cách văn bản *Lễ rửa làng của người Lô Lô* lần lượt thuật lại các công việc, nghi thức của buổi lễ.

- Cùng đặc điểm hình thức: Ngôn ngữ khách quan, chính xác; có nêu thời gian, địa điểm, con số, tên gọi cụ thể (ngày 15–16 tháng 8 âm lịch, hàng trăm chiếc ghe, các lễ vật, các dòng chữ trên hoành phi…) để thông tin đáng tin cậy, đúng như đặc điểm của văn bản thuyết minh về một quy tắc, nghi lễ.

Kết luận: Vì giống nhau cả về kiểu loại (văn bản thông tin thuyết minh về một lễ hội truyền thống), đề tài (phong tục văn hóa gắn với tự nhiên) và cách triển khai (theo trình tự thời gian, các nghi thức), nên đoạn trích hoàn toàn có thể xếp cùng loại với văn bản *Lễ rửa làng của người Lô Lô*.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.