Giải Bài 2 trang 25 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Tóm tắt những nội dung chính trong văn bản bằng một sơ đồ.
Gợi ý trả lời
Cách làm: Với yêu cầu "tóm tắt nội dung chính bằng một sơ đồ", em dùng dạng sơ đồ tư duy (mind map): đặt nhan đề văn bản ở trung tâm, từ đó toả ra các nhánh lớn là những nội dung/luận điểm chính, mỗi nhánh lớn lại chia thành các ý nhỏ (dẫn chứng, chi tiết tiêu biểu). Dưới đây là sơ đồ mẫu (trình bày theo dạng phân cấp) và cách triển khai.
a) Xác định cấu trúc sơ đồ
```
┌─────────────────────┐
│ NHAN ĐỀ VĂN BẢN │
│ (vấn đề trung tâm) │
└──────────┬──────────┘
┌──────────────┬───────┴───────┬──────────────┐
▼ ▼ ▼ ▼
Nội dung 1 Nội dung 2 Nội dung 3 Nội dung 4
(luận điểm/ (luận điểm/ (luận điểm/ (kết luận,
phần mở) phần thân) phần thân) thông điệp)
│ │ │ │
ý nhỏ + ý nhỏ + ý nhỏ + ý nhỏ +
dẫn chứng dẫn chứng dẫn chứng dẫn chứng
```
b) Nguyên tắc lập sơ đồ
- Mỗi nhánh chỉ ghi từ khoá / cụm từ ngắn, không chép nguyên câu dài.
- Các nhánh lớn ứng với bố cục của văn bản (mở – thân – kết) hoặc với các luận điểm chính (nếu là văn bản nghị luận), hoặc các sự việc chính theo trình tự (nếu là văn bản tự sự).
- Dưới mỗi nhánh lớn, thêm nhánh con là chi tiết, dẫn chứng tiêu biểu làm sáng tỏ nội dung đó.
- Dùng mũi tên, màu sắc hoặc kí hiệu để thể hiện quan hệ giữa các ý (nguyên nhân – kết quả, so sánh, bổ sung…).
c) Quy trình 4 bước để điền nội dung vào sơ đồ
1. Đọc kĩ, gạch chân câu chủ đề của từng đoạn → rút ra ý chính mỗi phần.
2. Nhóm các ý chính thành 3–4 nhánh lớn theo bố cục văn bản.
3. Ghi dẫn chứng/chi tiết tiêu biểu vào nhánh con tương ứng.
4. Kiểm tra: đọc lại sơ đồ, nếu diễn đạt lại được toàn bộ nội dung văn bản một cách mạch lạc thì sơ đồ đã đủ ý.
Lưu ý: Cần có văn bản cụ thể (tên bài đọc ở trang 26) để điền chính xác nhan đề và các nội dung vào sơ đồ; khung trên là mô hình chuẩn để em áp dụng cho đúng văn bản mình đang học.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.