Giải Nói và nghe - Bài tập 1 trang 28 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Nêu những gì bạn phải chuẩn bị để nghe và phản hồi bản thuyết trình về kết quả nghiên cứu theo đề tài được nêu trong bài tập 1 ở phần Viết.
Gợi ý trả lời
Chuẩn bị để nghe và phản hồi bản thuyết trình về kết quả nghiên cứu
Để nghe hiệu quả và đưa ra phản hồi có chất lượng cho bản thuyết trình về kết quả nghiên cứu một vấn đề văn học dân gian (đề tài đã nêu ở phần Viết), bạn cần chuẩn bị những điều sau:
a) Tìm hiểu trước về đề tài và vấn đề nghiên cứu
- Đọc lại, nắm vững đề tài nghiên cứu sẽ được trình bày (ví dụ: một khía cạnh của sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích… trong văn học dân gian).
- Huy động những hiểu biết, trải nghiệm của bản thân về vấn đề đó để có cơ sở so sánh, đối chiếu với nội dung người nói trình bày.
- Dự kiến trước những thông tin, luận điểm mà người thuyết trình có thể nêu ra.
b) Chuẩn bị tâm thế và phương tiện để nghe chủ động
- Xác định rõ mục đích nghe: nắm được kết quả nghiên cứu, cách người nói triển khai và chứng minh vấn đề.
- Chuẩn bị giấy, bút (hoặc công cụ ghi chép) để ghi lại nhanh các ý chính: luận đề, hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng và kết luận của người nói.
- Giữ thái độ chú ý, tôn trọng, lắng nghe trọn vẹn trước khi đưa ra ý kiến.
c) Chuẩn bị cách thức ghi chép và theo dõi khi nghe
- Theo dõi bố cục bài thuyết trình: mở đầu (nêu vấn đề), nội dung (các kết quả nghiên cứu, lí lẽ – bằng chứng), kết thúc (khẳng định, đề xuất).
- Ghi chú những điểm tâm đắc, những chỗ chưa rõ hoặc còn băn khoăn, những điểm mình đồng tình hoặc muốn trao đổi lại.
- Chú ý cả nội dung lẫn cách trình bày (giọng nói, cử chỉ, phương tiện hỗ trợ như sơ đồ, hình ảnh, trích dẫn tư liệu).
d) Chuẩn bị nội dung và cách phản hồi
- Dự kiến các câu hỏi để làm rõ vấn đề: hỏi về nguồn tư liệu, về cơ sở của một kết luận, về cách lí giải một chi tiết…
- Chuẩn bị nhận xét theo hướng xây dựng: nêu điểm mạnh (nội dung thuyết phục, dẫn chứng tiêu biểu, trình bày mạch lạc) trước, sau đó góp ý về những chỗ cần bổ sung, chỉnh sửa.
- Trình bày phản hồi với thái độ lịch sự, tôn trọng, nói ngắn gọn, đúng trọng tâm; nêu ý kiến riêng nhưng có lí lẽ và bằng chứng kèm theo, tránh phê phán gay gắt hoặc áp đặt.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.