Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài tập 1 trang 7 SBT Ngữ văn 10

Bài 7. Quyền năng của người kể chuyện   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc lại văn bản Người cầm quyền khôi phục uy quyền trong SGK Ngữ văn 10, tập hai (tr. 39 – 40), đoạn từ "Từ ngày ông Ma-đơ-len gỡ cho Phăng-tin" đến "đến tận xương tuỷ của chị" và trả lời các câu hỏi:

1. Phân tích mối quan hệ giữa các nhân vật trong đoạn trích.

2. Trong đoạn trích, những đặc điểm nào của nhân vật Gia-ve (Javert) được tập trung khắc hoạ? Qua đó, bạn có ấn tượng gì về con người Gia-ve?

3. Phân tích phản ứng của Phăng-tin (Fantine) trước sự xuất hiện của Gia-ve.

4. Những yếu tố nào trong lời người kể chuyện tác động đến thái độ của người đọc đối với nhân vật Gia-ve?

5. "Tôi biết là anh muốn gì rồi." – đó là câu Giăng Van-giăng (Jean Valjean) nói với Gia-ve trong cuộc chạm trán hắn lần này. Vậy, Gia-ve muốn điều gì ở Giăng Van-giăng? Những chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy Gia-ve đang ráo riết thực hiện điều hắn muốn?

6. "Giăng Van-giăng – từ giờ chúng ta cứ cái tên này mà gọi – đứng dậy.". Trong câu trên, thành phần được đặt giữa hai dấu gạch ngang của câu là thành phần gì? Hãy nêu tác dụng của thành phần đó.
(văn bản: Người cầm quyền khôi phục uy quyền (trích Những người khốn khổ) – Vích-to Huy-gô (Victor Hugo))

Gợi ý trả lời

## 1. Mối quan hệ giữa các nhân vật trong đoạn trích

Đoạn trích xoay quanh ba nhân vật: Giăng Van-giăng (đang mang thân phận ông thị trưởng Ma-đơ-len), Gia-ve (thanh tra mật thám) và Phăng-tin (người phụ nữ khốn khổ đang hấp hối).

- Giăng Van-giăng – Phăng-tin: quan hệ của người che chở, cứu giúp với người được che chở. Ông Ma-đơ-len là ân nhân đã gỡ cho Phăng-tin khỏi tay Gia-ve, hứa tìm con cho chị. Với Phăng-tin, ông là chỗ dựa, là niềm tin, là "Chúa", là vị cứu tinh duy nhất của đời chị.

- Giăng Van-giăng – Gia-ve: quan hệ đối lập gay gắt giữa kẻ bị truy đuổi và kẻ đi săn đuổi, giữa tù khổ sai vượt ngục (nay là người lương thiện, nhân hậu) và viên thanh tra đại diện cho cường quyền, pháp luật hà khắc. Đây là mối quan hệ căng thẳng, một mất một còn.

- Gia-ve – Phăng-tin: quan hệ giữa kẻ cầm quyền tàn nhẫn, khinh miệt với nạn nhân thấp cổ bé họng. Gia-ve coi Phăng-tin là "con đĩ", là đồ bỏ đi, gây ra nỗi khiếp sợ và cú sốc chí tử cho chị.

→ Ba mối quan hệ tạo thành thế giằng co: Giăng Van-giăng đứng giữa, vừa phải đối phó với Gia-ve, vừa phải bảo vệ Phăng-tin. Sự đối lập thiện – ác, tình thương – cường quyền được thể hiện tập trung qua các mối quan hệ này.

## 2. Đặc điểm nhân vật Gia-ve được khắc hoạ và ấn tượng về con người Gia-ve

Những đặc điểm được tập trung khắc hoạ:

- Ngoại hình, giọng nói dữ tợn, thú vật: "bộ mặt gớm ghiếc", tiếng thét "the thé", "man rợ", "điên cuồng", không còn là tiếng người mà như "tiếng thú gầm". Cái nhìn "như cái móc sắt", "từng quen kéo giật vào hắn biết bao kẻ khốn khổ".

- Thái độ hống hách, tàn bạo, lạnh lùng: hắn quát tháo, ra oai, không chút xót thương trước người bệnh đang hấp hối; gọi Phăng-tin bằng những lời lẽ thô bỉ, miệt thị.

- Sự cứng nhắc, mù quáng tuân theo pháp luật: với Gia-ve chỉ có "luật pháp" và "bổn phận", hắn truy đuổi kẻ phạm tội đến cùng, không hề biết đến tình người.

→ Ấn tượng: Gia-ve hiện lên như hiện thân của một con ác thú đội lốt người, một công cụ vô cảm của cường quyền. Hắn tàn nhẫn, lạnh lùng, mất hết nhân tính, đối lập hoàn toàn với tình thương và lòng nhân ái.

## 3. Phản ứng của Phăng-tin trước sự xuất hiện của Gia-ve

- Ban đầu: Phăng-tin đang nằm bệnh, vẫn còn chút hi vọng được gặp lại con nhờ ông thị trưởng. Khi thấy Gia-ve, chị hoảng sợ tột độ – nỗi sợ của một nạn nhân từng bị hắn hành hạ.

- Chị bấu víu, cầu cứu ông Ma-đơ-len, hướng về ông như chỗ dựa cuối cùng, tin rằng ông sẽ bảo vệ mình.

- Vỡ mộng và tuyệt vọng: khi nhận ra ông Ma-đơ-len cũng bị Gia-ve khống chế, bắt bớ, chỗ dựa duy nhất sụp đổ. Nỗi kinh hoàng, cú sốc tinh thần quá lớn khiến chị không chịu nổi.

→ Phản ứng của Phăng-tin đi từ hi vọng → kinh hãi → bám víu cầu cứu → tuyệt vọng, cuối cùng dẫn đến cái chết. Qua đó, nhà văn tố cáo sự tàn bạo của cường quyền đã giết chết một con người khốn khổ, vô tội.

## 4. Những yếu tố trong lời người kể chuyện tác động đến thái độ người đọc đối với Gia-ve

- Giọng điệu mỉa mai, châm biếm, lên án: người kể chuyện không giấu thái độ phê phán, căm ghét đối với Gia-ve.

- Hệ thống hình ảnh so sánh, ẩn dụ mang tính "thú vật hoá": ví tiếng nói của Gia-ve như "tiếng thú gầm", cái nhìn "như cái móc sắt", gương mặt "ác thú"… khiến người đọc hình dung hắn không còn là con người mà là một con ác thú.

- Những lời bình luận ngoại đề xen vào trần thuật, trực tiếp bộc lộ thái độ, định hướng cảm xúc của người đọc.

- Nghệ thuật đối lập, tương phản: đặt sự tàn nhẫn của Gia-ve bên cạnh nỗi khổ của Phăng-tin và lòng nhân hậu của Giăng Van-giăng, làm nổi bật cái xấu, cái ác ở Gia-ve.

→ Những yếu tố đó dẫn dắt, khơi gợi ở người đọc thái độ ghê sợ, khinh ghét và lên án nhân vật Gia-ve.

## 5. Gia-ve muốn gì ở Giăng Van-giăng và những chi tiết cho thấy hắn ráo riết thực hiện điều đó

Điều Gia-ve muốn: hắn muốn bắt Giăng Van-giăng – kẻ tù khổ sai vượt ngục đang mang danh ông thị trưởng Ma-đơ-len – để tống hắn trở lại nhà tù, thực thi "bổn phận" và "pháp luật" của mình. Hắn muốn tước bỏ địa vị, danh dự, lột trần thân phận thật của Giăng Van-giăng và bắt giữ, trừng trị ông.

Những chi tiết cho thấy Gia-ve ráo riết thực hiện điều hắn muốn:

- Hắn xông vào, tiến về phía Giăng Van-giăng với thái độ hung hãn, túm lấy, không buông tha.
- Hắn quát tháo, ra lệnh, giục giã "mau lên!", thể hiện sự nôn nóng muốn bắt người ngay lập tức.
- Hắn gọi đích danh "Giăng Van-giăng", công khai lật tẩy thân phận thật, không còn gọi là ông thị trưởng nữa.
- Cái nhìn "như cái móc sắt" níu chặt, và thái độ khinh miệt, bất chấp cả người bệnh đang hấp hối, cho thấy hắn quyết tâm bắt bằng được, không gì ngăn cản nổi.

## 6. Thành phần giữa hai dấu gạch ngang trong câu

Trong câu: *"Giăng Van-giăng – từ giờ chúng ta cứ cái tên này mà gọi – đứng dậy."*

- Thành phần đặt giữa hai dấu gạch ngang "từ giờ chúng ta cứ cái tên này mà gọi" là thành phần chú thích (thành phần xen/phụ chú) trong câu.

- Tác dụng: bổ sung, giải thích thêm cho người đọc biết rằng từ đây về sau nhân vật sẽ được gọi bằng tên thật "Giăng Van-giăng" (thay cho cái tên giả Ma-đơ-len). Đồng thời, đây là lời bình luận trực tiếp của người kể chuyện xen vào mạch trần thuật, cho thấy sự hiện diện và "quyền năng" của người kể chuyện trong việc dẫn dắt, định danh nhân vật.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.