Giải Bài tập 2 trang 18 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Đọc lại văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời trong SGK Ngữ văn 10, tập một (tr. 105 – 110) và trả lời các câu hỏi:
1. Đăm Săn đã phản ứng như thế nào khi nghe lời khuyên của Đăm Par Kvây? Những phản ứng đó thể hiện phẩm chất gì của nhân vật?
2. Vì sao biết mình sẽ gặp nguy hiểm trên đường đến nhà Nữ Thần Mặt Trời, Đăm Săn vẫn quyết định lên đường?
Vì sao đã được báo trước là sẽ chết trong Rừng Đen khi mặt trời lên, Đăm Săn vẫn quyết định quay về nhà? Hành động quyết tâm quay trở lại với làng hoang nhà cũ của Đăm Săn cho thấy quan niệm gì của người Ê-đê?
(văn bản: Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời (SGK Ngữ văn 10, tập một))
Gợi ý trả lời
## Câu 1. Phản ứng của Đăm Săn trước lời khuyên của Đăm Par Kvây và phẩm chất được thể hiện
a) Phản ứng của Đăm Săn
Khi Đăm Par Kvây hết lời can ngăn, báo trước con đường đến nhà Nữ Thần Mặt Trời vô cùng hiểm nguy (rừng rậm, đầm lầy sâu, nơi "người đi vào thì chết, voi đi vào cũng không trở ra"), Đăm Săn không hề nao núng, lo sợ. Chàng:
- Dứt khoát khước từ lời khuyên lùi bước, một mực khẳng định ý định đi bắt Nữ Thần Mặt Trời: "Tôi sẽ đi", đi cho bằng được.
- Thái độ bình thản, tự tin, thậm chí có phần ngang tàng, kiêu hãnh: chàng cười, coi thường mọi hiểm nguy, cho rằng không gì có thể ngăn cản được mình.
- Vẫn giữ trọn phép lịch thiệp, trọng tình với người bạn đã tiếp đãi mình, nhưng quyết không thay đổi quyết định.
b) Phẩm chất của nhân vật
Những phản ứng ấy thể hiện vẻ đẹp của người anh hùng sử thi Đăm Săn:
- Dũng cảm, gan góc, không biết sợ hãi trước mọi trở ngại, hiểm nguy của thiên nhiên.
- Ý chí, nghị lực phi thường và khát vọng chinh phục cái lớn lao, kì vĩ (chinh phục cả Nữ Thần Mặt Trời).
- Lòng tự tin, kiêu hãnh về sức mạnh, tài năng của bản thân — phẩm chất của người anh hùng mang tầm vóc cộng đồng, đại diện cho sức mạnh và khát vọng của cả bộ tộc Ê-đê.
## Câu 2.
a) Vì sao biết nguy hiểm, Đăm Săn vẫn quyết định lên đường?
Đăm Săn lên đường không phải vì không biết hiểm nguy, mà vì:
- Chàng mang khát vọng chinh phục mãnh liệt, muốn vươn tới điều phi thường, chưa ai làm được — đi bắt Nữ Thần Mặt Trời để khẳng định sức mạnh, tầm vóc và uy danh của mình.
- Đó là bản lĩnh và lí tưởng của người anh hùng sử thi: coi việc chinh phục thiên nhiên, vũ trụ là lẽ sống, là cách thể hiện và nâng cao vị thế của mình cùng cộng đồng. Hiểm nguy càng lớn thì chiến công, vinh quang càng rực rỡ.
b) Vì sao đã được báo trước sẽ chết trong Rừng Đen khi mặt trời lên, Đăm Săn vẫn quyết định quay về nhà?
Dù biết quay về nghĩa là phải băng qua Rừng Đen và sẽ chết khi mặt trời lên, Đăm Săn vẫn quyết định trở về vì:
- Trong lòng chàng, quê hương, buôn làng, nhà cũ có sức níu giữ thiêng liêng hơn cả nỗi sợ cái chết. Chàng không thể bỏ xứ sở, cội nguồn của mình.
- Người anh hùng sử thi gắn bó máu thịt, không thể tách rời cộng đồng — sống hay chết đều hướng về buôn làng, về nơi mình thuộc về.
c) Quan niệm của người Ê-đê qua hành động quyết tâm quay trở lại với làng hoang nhà cũ
Hành động ấy cho thấy quan niệm sâu sắc của người Ê-đê:
- Gắn bó bền chặt, thủy chung với quê hương, buôn làng, cội nguồn: con người thuộc về mảnh đất, cộng đồng của mình; dù đi xa, dù hiển hách đến đâu cũng phải trở về với làng cũ, nhà xưa.
- Số phận cá nhân gắn liền với số phận cộng đồng: người anh hùng không tồn tại tách rời buôn làng; tình yêu và trách nhiệm với cộng đồng, với tổ tiên, cội rễ được đặt lên trên hết, cao hơn cả sinh mệnh.
→ Qua đó, sử thi ngợi ca tình yêu quê hương, ý thức cộng đồng và cội nguồn — một nét đẹp trong đời sống tinh thần của người Ê-đê xưa.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.