Giải Bài 10.7 trang 30 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Bằng những kiến thức đã học về thấu kính, kính lúp. Hãy giải thích tại sao khi dùng kính lúp hứng ánh sáng mặt trời, người ta có thể tạo lửa đốt cháy được đám cỏ khô hay tờ giấy (Hình 10.1).
Mô tả hình bằng lời
Hình 10.1: Một bàn tay cầm kính lúp hứng ánh sáng mặt trời, hội tụ ánh sáng xuống một điểm trên đám cỏ khô dưới đất.
Lời giải
Kính lúp là một thấu kính hội tụ (phần rìa mỏng hơn phần giữa).
- Ánh sáng mặt trời là chùm sáng song song: Mặt Trời ở rất xa Trái Đất nên các tia sáng mặt trời chiếu tới kính lúp coi như là một chùm tia sáng song song với trục chính của thấu kính.
- Chùm song song hội tụ tại tiêu điểm: Theo tính chất của thấu kính hội tụ, chùm tia tới song song với trục chính, sau khi đi qua thấu kính sẽ ló ra và hội tụ tại tiêu điểm $F$ của thấu kính (điểm sáng nhỏ mà ta nhìn thấy trên đám cỏ khô hay tờ giấy).
- Năng lượng tập trung làm nhiệt độ tăng cao: Toàn bộ năng lượng ánh sáng mặt trời chiếu trên cả mặt kính (diện tích lớn) được dồn lại hội tụ vào một điểm rất nhỏ. Vì năng lượng lớn tập trung trên diện tích rất bé nên nhiệt độ tại điểm hội tụ tăng lên rất cao.
- Gây cháy: Khi đặt điểm hội tụ đúng vào đám cỏ khô hoặc tờ giấy và giữ yên một lúc, nhiệt độ tại đó đạt tới nhiệt độ bắt cháy của vật, làm cỏ khô (hay giấy) nóng lên, bốc khói rồi bùng cháy, tạo ra lửa.
Tóm lại: nhờ kính lúp là thấu kính hội tụ, nó gom chùm ánh sáng mặt trời song song về một điểm, tập trung năng lượng tại đó nên tạo được nhiệt độ đủ cao để đốt cháy cỏ khô, giấy.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.