Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 27.17 trang 78 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 27. Acetic acid   Đã kiểm chéo

Đề bài

Để xác định nồng độ của acetic acid trong một loại giấm ăn, một học sinh tiến hành thí nghiệm sau:

– Cho 1 giọt phenolphthalein vào cốc đựng 5 mL giấm ăn.

– Dùng burette cho từ từ từng giọt dung dịch NaOH 0,1 M vào cốc đựng giấm ăn (vừa cho NaOH vừa lắc nhẹ cốc) đến khi dung dịch trong cốc chuyển sang màu hồng.

Thể tích dung dịch NaOH 0,1 M đã dùng được ghi lại như sau:

| | VNaOHV_{NaOH} (mL) |
| --- | --- |
| Lần 1 | 42,0 |
| Lần 2 | 42,1 |
| Lần 3 | 42,1 |

Tính nồng độ phần trăm acetic acid có trong loại giấm đó, giả thiết trong giấm ăn chỉ có acetic acid phản ứng với NaOH và tỉ khối của giấm ăn là 1,05 g/mL.

Lời giải

Bước 1. Tính thể tích dung dịch NaOH trung bình đã dùng

Lấy giá trị trung bình của ba lần chuẩn độ để kết quả chính xác hơn:

VNaOH=42,0+42,1+42,13=126,23≈42,07 mL=0,04207 LV_{NaOH} = \frac{42{,}0 + 42{,}1 + 42{,}1}{3} = \frac{126{,}2}{3} \approx 42{,}07\ \text{mL} = 0{,}04207\ \text{L}

Bước 2. Tính số mol NaOH đã phản ứng

nNaOH=CM×V=0,1×0,04207≈4,207×10−3 moln_{NaOH} = C_M \times V = 0{,}1 \times 0{,}04207 \approx 4{,}207 \times 10^{-3}\ \text{mol}

Bước 3. Viết phương trình hoá học và tính số mol acetic acid

CH3COOH+NaOH→CH3COONa+H2OCH_3COOH + NaOH \rightarrow CH_3COONa + H_2O

Theo phương trình, tỉ lệ mol là 1:11 : 1, nên:

nCH3COOH=nNaOH≈4,207×10−3 moln_{CH_3COOH} = n_{NaOH} \approx 4{,}207 \times 10^{-3}\ \text{mol}

Bước 4. Tính khối lượng acetic acid

Khối lượng mol của CH3COOHCH_3COOH là M=60 g/molM = 60\ \text{g/mol}.

mCH3COOH=n×M=4,207×10−3×60≈0,2524 gm_{CH_3COOH} = n \times M = 4{,}207 \times 10^{-3} \times 60 \approx 0{,}2524\ \text{g}

Bước 5. Tính khối lượng của 5 mL giấm ăn

Giấm ăn có khối lượng riêng D=1,05 g/mLD = 1{,}05\ \text{g/mL}:

mgia^ˊm=D×V=1,05×5=5,25 gm_{giấm} = D \times V = 1{,}05 \times 5 = 5{,}25\ \text{g}

Bước 6. Tính nồng độ phần trăm của acetic acid trong giấm

C%=mCH3COOHmgia^ˊm×100%=0,25245,25×100%≈4,81%C\% = \frac{m_{CH_3COOH}}{m_{giấm}} \times 100\% = \frac{0{,}2524}{5{,}25} \times 100\% \approx 4{,}81\%

Kiểm tra lại: Nồng độ acetic acid trong giấm ăn thường vào khoảng 2% – 5%, nên kết quả 4,81%4{,}81\% là hợp lí.

Kết luận: Nồng độ phần trăm của acetic acid trong loại giấm đó khoảng 4,81%4{,}81\%.

Đáp số

C% acetic acid ≈ 4,81%

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.