Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 27.15 trang 78 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 27. Acetic acid   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ethyl acetate là một ester được sử dụng làm dung môi pha sơn, nước hoa,… Một thí nghiệm tổng hợp ethyl acetate bằng cách cho 8 gam acetic acid tác dụng với lượng dư ethylic alcohol và có mặt H2SO4H_2SO_4 đặc làm xúc tác. Tính khối lượng ethyl acetate tạo thành biết hiệu suất phản ứng là 60%.

Lời giải

Phương trình hóa học (phản ứng ester hóa):

CH3COOH+C2H5OH→H2SO4 đặc,toCH3COOC2H5+H2OCH_3COOH + C_2H_5OH \xrightarrow{H_2SO_4 \text{ đặc}, t^o} CH_3COOC_2H_5 + H_2O

Tính số mol acetic acid:

Khối lượng mol: MCH3COOH=12+3+12+16+16+1=60M_{CH_3COOH} = 12 + 3 + 12 + 16 + 16 + 1 = 60 (g/mol)

nCH3COOH=860≈0,1333 (mol)n_{CH_3COOH} = \dfrac{8}{60} \approx 0{,}1333 \text{ (mol)}

Tính khối lượng ethyl acetate theo lí thuyết:

Ethylic alcohol lấy dư nên acetic acid phản ứng hết. Theo phương trình, tỉ lệ mol CH3COOH:CH3COOC2H5=1:1CH_3COOH : CH_3COOC_2H_5 = 1 : 1 nên:

nCH3COOC2H5 (lí thuyết)=nCH3COOH=0,1333 (mol)n_{CH_3COOC_2H_5 \, (\text{lí thuyết})} = n_{CH_3COOH} = 0{,}1333 \text{ (mol)}

Khối lượng mol ethyl acetate: MCH3COOC2H5=60+29−1=88M_{CH_3COOC_2H_5} = 60 + 29 - 1 = 88 (g/mol)

mlí thuyết=0,1333×88≈11,73 (g)m_{\text{lí thuyết}} = 0{,}1333 \times 88 \approx 11{,}73 \text{ (g)}

Tính khối lượng thực tế (hiệu suất 60%):

mCH3COOC2H5=11,73×60100≈7,04 (g)m_{CH_3COOC_2H_5} = 11{,}73 \times \dfrac{60}{100} \approx 7{,}04 \text{ (g)}

Kiểm tra lại: 860×88×0,6=8×88×0,660=422,460=7,04\dfrac{8}{60} \times 88 \times 0{,}6 = \dfrac{8 \times 88 \times 0{,}6}{60} = \dfrac{422{,}4}{60} = 7{,}04 (g). Đáp số hợp lí.

Vậy khối lượng ethyl acetate tạo thành là khoảng 7,04 gam.

Đáp số

m ethyl acetate ≈ 7,04 g

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.