Giải Bài 9.6 trang 29 SBT Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

Cơ sở (kết quả câu 9.5): Khi giữ cố định vật và màn ảnh cách nhau một khoảng $L > 4f$ thì có hai vị trí của thấu kính cùng cho ảnh rõ nét trên màn; gọi khoảng cách giữa hai vị trí đó là $l$, tiêu cự của thấu kính được tính theo công thức: $f = \dfrac{L^2 - l^2}{4L}$.

Từ đó, thiết kế phương án thí nghiệm đo tiêu cự của thấu kính hội tụ với Bộ dụng cụ thí nghiệm Hình 9.1 như sau:

– Bước 1: Bố trí thí nghiệm như Hình 9.1. Đặt vật và màn ảnh ở hai bên thấu kính trên giá quang học, cách nhau một khoảng $L > 4f$; dùng thước trên giá đo khoảng cách $L$. Giữ nguyên khoảng cách $L$, xê dịch thấu kính trong khoảng giữa vật và màn ảnh cho đến khi thu được ảnh rõ nét trên màn. Đánh dấu vị trí thứ nhất của thấu kính $(O_1)$.

– Bước 2: Vẫn giữ nguyên khoảng cách $L$, tiếp tục xê dịch thấu kính trong khoảng giữa vật và màn ảnh cho đến khi thu được một lần nữa ảnh rõ nét trên màn. Đánh dấu vị trí thứ hai của thấu kính $(O_2)$.

– Bước 3: Đo khoảng cách giữa hai vị trí của thấu kính: $O_1O_2 = l$.

– Bước 4: Tính tiêu cự của thấu kính theo công thức: $f = \dfrac{L^2 - l^2}{4L}$.

Để kết quả chính xác hơn, có thể lặp lại phép đo với vài giá trị $L$ khác nhau rồi lấy giá trị trung bình của $f$.

Đáp số