Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 9.1 trang 26 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 9. Thực hành đo tiêu cự của thấu kính hội tụ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hình 9.1 mô tả bộ dụng cụ thí nghiệm đo tiêu cự của thấu kính hội tụ.
Hãy ghép các số tương ứng với dụng cụ trên hình vào tên gọi dưới đây:

a) Màn chắn sáng bằng nhựa cứng màu đen có lỗ mang hình chữ F.

b) Màn ảnh bằng nhựa trắng mờ.

c) Giá quang học.

d) Nguồn điện, dây dẫn.

e) Thấu kính hội tụ.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 26 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 9.1: Ảnh chụp bộ dụng cụ thí nghiệm đặt trên một giá quang học dạng thanh ray dài. Trên thanh ray từ trái sang phải có các bộ phận được đánh số: (4) một tấm màn phẳng màu sáng (màn ảnh) gắn trên đế (5); (3) một tấm màn tròn có lỗ; (2) một tấm màn màu đen có khe/lỗ hình chữ F; (1) một hộp nguồn sáng/đèn; (6) một hộp nguồn điện có núm xoay và các cọc nối dây dẫn nối tới đèn. Yêu cầu ghép các số (1)–(6) với tên gọi dụng cụ.

Lời giải

Phân tích: Bộ dụng cụ đo tiêu cự thấu kính hội tụ được bố trí trên một giá quang học (thanh ray dài). Dựa vào hình dạng và chức năng của từng bộ phận đánh số (1)–(6), ta ghép như sau:

a) Màn chắn sáng bằng nhựa cứng màu đen có lỗ mang hình chữ F → số (2)

Đây là tấm màn màu đen có khe/lỗ hình chữ F, dùng làm vật sáng (chữ F) để cho ánh sáng từ đèn chiếu qua.

b) Màn ảnh bằng nhựa trắng mờ → số (4)

Tấm màn phẳng màu sáng (trắng mờ) đặt ở cuối thanh ray, dùng để hứng ảnh thật của chữ F tạo bởi thấu kính.

c) Giá quang học → số (5)

Đế gắn trên thanh ray dài, là giá đỡ để lắp và trượt các bộ phận (màn, thấu kính, đèn) theo phương thẳng để đo khoảng cách.

d) Nguồn điện, dây dẫn → số (1) và (6)

Số (6) là hộp nguồn điện có núm xoay và các cọc nối dây dẫn; dây dẫn nối từ nguồn điện (6) tới hộp nguồn sáng/đèn (1) để thắp sáng tạo chùm sáng chiếu qua chữ F.

e) Thấu kính hội tụ → số (3)

Tấm (thấu kính) tròn gắn trên giá, đặt giữa màn chữ F và màn ảnh, có tác dụng hội tụ ánh sáng tạo ảnh thật của chữ F trên màn ảnh.

Kiểm tra lại: Các số (1)–(6) đều được ghép đủ, phù hợp với trình tự bố trí trên thanh ray: đèn (1) → màn chữ F (2) → thấu kính (3) → màn ảnh (4), cùng với giá quang học (5) và nguồn điện (6). Hợp lí.

Đáp số

a) số (2)b) số (4)c) số (5)d) số (1) và (6)e) số (3)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.