Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 14.18 trang 43 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 14. Cảm ứng điện từ

Đề bài

Trường hợp nào dưới đây dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín đổi chiều?
A. Cho cực Bắc của nam châm lại gần tâm của cuộn dây rồi dừng lại.
B. Cho cuộn dây dẫn lại gần cực Nam của nam châm rồi dừng lại.
C. Cho cực Bắc của nam châm lại gần, rồi đổi chiều ra xa tâm của cuộn dây.
D. Cho cả cuộn dây và nam châm chuyển động lại gần nhau rồi dừng lại.

Lời giải

Phân tích hiện tượng cảm ứng điện từ

Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện cuộn dây biến thiên (tăng lên hoặc giảm đi).

- Khi số đường sức từ tăng → dòng điện cảm ứng có một chiều xác định.
- Khi số đường sức từ giảm → dòng điện cảm ứng có chiều ngược lại.

Vậy dòng điện cảm ứng đổi chiều khi số đường sức từ xuyên qua cuộn dây chuyển từ đang tăng sang đang giảm (hoặc ngược lại), tức là khi chuyển động tương đối giữa nam châm và cuộn dây đổi hướng (đang lại gần chuyển sang ra xa, hoặc đang ra xa chuyển sang lại gần).

Xét từng trường hợp:

a) Phương án A: Nam châm lại gần rồi dừng lại → số đường sức từ tăng rồi không đổi. Dòng điện cảm ứng xuất hiện (một chiều) rồi mất đi, không đổi chiều.

b) Phương án B: Cuộn dây lại gần nam châm rồi dừng lại → tương tự A, chỉ có một chiều rồi tắt, không đổi chiều.

c) Phương án C: Nam châm lại gần (số đường sức từ tăng) rồi đổi chiều ra xa (số đường sức từ giảm) → dòng điện cảm ứng lúc đầu có một chiều, sau đó có chiều ngược lại ⟹ dòng điện cảm ứng đổi chiều. ✔

d) Phương án D: Cả hai cùng lại gần rồi dừng lại → số đường sức từ tăng rồi không đổi, không đổi chiều.

Kết luận: Chỉ ở trường hợp C mới có sự đổi chiều của dòng điện cảm ứng, vì chuyển động tương đối đổi hướng khiến số đường sức từ chuyển từ tăng sang giảm.

Đáp án: C.

Đáp số

C. Cho cực Bắc của nam châm lại gần, rồi đổi chiều ra xa tâm của cuộn dây

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.