Giải Bài 14.16 trang 42 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Trường hợp nào dưới đây thì trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều?
A. Cho cực Bắc của nam châm chuyển động lại gần tâm cuộn dây.
B. Cho cực Nam của nam châm chuyển động ra xa tâm cuộn dây.
C. Cho nam châm quay cạnh cuộn dây.
D. Cho cuộn dây lại gần nam châm.
Lời giải
Phân tích yêu cầu: Dòng điện cảm ứng xoay chiều là dòng điện liên tục đổi chiều. Muốn vậy, số đường sức từ xuyên qua tiết diện cuộn dây phải luân phiên tăng rồi giảm (hoặc đổi chiều) một cách lặp đi lặp lại, chứ không chỉ biến thiên theo một chiều rồi dừng.
Xét từng trường hợp:
- A. Cho cực Bắc nam châm lại gần tâm cuộn dây: số đường sức từ xuyên qua cuộn dây chỉ tăng dần trong quá trình lại gần → xuất hiện dòng điện cảm ứng, nhưng chỉ theo một chiều (dòng một chiều), không xoay chiều. Loại.
- B. Cho cực Nam nam châm ra xa tâm cuộn dây: số đường sức từ chỉ giảm dần → dòng điện cảm ứng cũng chỉ theo một chiều. Loại.
- C. Cho nam châm quay cạnh cuộn dây: khi nam châm quay, lần lượt cực Bắc rồi cực Nam hướng về phía cuộn dây, nên số đường sức từ xuyên qua cuộn dây luân phiên tăng lên rồi giảm đi (và đổi chiều) một cách tuần hoàn → dòng điện cảm ứng liên tục đổi chiều, tức là dòng điện xoay chiều. Chọn.
- D. Cho cuộn dây lại gần nam châm: tương tự trường hợp A, số đường sức từ chỉ tăng dần → dòng điện cảm ứng theo một chiều. Loại.
Kết luận: Chỉ khi cho nam châm quay cạnh cuộn dây thì mới làm cho số đường sức từ qua cuộn dây biến thiên tuần hoàn (tăng–giảm, đổi chiều) nên trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều.
Đáp án đúng: C.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.