Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 13.4 trang 35 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 13. Điện năng. Công suất điện

Đề bài

Hai đoạn dây dẫn, mỗi đoạn có điện trở 5 Ω. Ban đầu hai điện trở mắc nối tiếp, sau đó được mắc song song. Trong cả hai trường hợp đều mắc đoạn mạch vào hiệu điện thế 4,5 V. Xét trong cùng một thời gian, với trường hợp nào thì điện năng tiêu thụ lớn hơn và lớn hơn bao nhiêu lần?

Lời giải

Tóm tắt: R1=R2=5 ΩR_1 = R_2 = 5\ \Omega; U=4,5 VU = 4{,}5\ \text{V}; xét trong cùng thời gian tt.

Điện năng tiêu thụ của đoạn mạch trong thời gian tt là W=P⋅t=U2R⋅tW = P \cdot t = \dfrac{U^2}{R} \cdot t. Vì UU và tt trong hai trường hợp như nhau nên trường hợp nào có điện trở tương đương RR nhỏ hơn thì tiêu thụ điện năng lớn hơn.

a) Trường hợp mắc nối tiếp

Điện trở tương đương:
Rnt=R1+R2=5+5=10 (Ω)R_{nt} = R_1 + R_2 = 5 + 5 = 10\ (\Omega)

Điện năng tiêu thụ trong thời gian tt:
Wnt=U2Rnt⋅t=4,5210⋅t=2,025 t (J)W_{nt} = \dfrac{U^2}{R_{nt}} \cdot t = \dfrac{4{,}5^2}{10} \cdot t = 2{,}025\,t\ (\text{J})

b) Trường hợp mắc song song

Điện trở tương đương:
Rss=R1⋅R2R1+R2=5⋅55+5=2,5 (Ω)R_{ss} = \dfrac{R_1 \cdot R_2}{R_1 + R_2} = \dfrac{5 \cdot 5}{5 + 5} = 2{,}5\ (\Omega)

Điện năng tiêu thụ trong thời gian tt:
Wss=U2Rss⋅t=4,522,5⋅t=8,1 t (J)W_{ss} = \dfrac{U^2}{R_{ss}} \cdot t = \dfrac{4{,}5^2}{2{,}5} \cdot t = 8{,}1\,t\ (\text{J})

c) So sánh

Vì Wss>WntW_{ss} > W_{nt} nên khi mắc song song đoạn mạch tiêu thụ điện năng lớn hơn. Số lần lớn hơn:
WssWnt=8,1 t2,025 t=4\dfrac{W_{ss}}{W_{nt}} = \dfrac{8{,}1\,t}{2{,}025\,t} = 4

Vậy trường hợp mắc song song tiêu thụ điện năng lớn hơn và lớn hơn 4 lần.

*Kiểm tra:* WssWnt=RntRss=102,5=4\dfrac{W_{ss}}{W_{nt}} = \dfrac{R_{nt}}{R_{ss}} = \dfrac{10}{2{,}5} = 4 — khớp.

Đáp số

Wnt=2,025 tW_{nt} = 2{,}025\,t (J)Wss=8,1 tW_{ss} = 8{,}1\,t (J)Mắc song song tiêu thụ điện năng lớn hơn, lớn hơn 4 lần

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.