Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 12.6 trang 33 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 12. Đoạn mạch nối tiếp, song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho sơ đồ mạch điện như Hình 12.4. Hiện tượng gì xảy ra khi gỡ một trong các bóng đèn khỏi mạch điện?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 33 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 12.4: Ba bóng đèn Đ1Đ_1, Đ2Đ_2, Đ3Đ_3 mắc song song với nhau, nối với nguồn điện (pin) tạo thành mạch kín. Các điểm A, B, C được đánh dấu trên mạch; Đ3Đ_3 ở nhánh trên (qua điểm A), Đ2Đ_2 ở nhánh giữa (qua điểm B đến C), Đ1Đ_1 ở nhánh dưới.

Lời giải

Phân tích mạch điện (Hình 12.4): Ba bóng đèn Đ1Đ_1, Đ2Đ_2, Đ3Đ_3 được mắc song song với nhau rồi nối với nguồn điện. Khi mắc song song, mỗi bóng đèn nằm trên một nhánh riêng, và cả ba nhánh đều được nối trực tiếp vào hai cực của nguồn. Do đó:

- Mỗi bóng đèn tạo thành một mạch kín độc lập với nguồn điện.
- Hiệu điện thế đặt vào hai đầu mỗi bóng đèn đều bằng hiệu điện thế của nguồn: U1=U2=U3=UU_1 = U_2 = U_3 = U (không phụ thuộc vào các nhánh khác).

Hiện tượng khi gỡ một bóng đèn ra khỏi mạch:

Giả sử ta gỡ bóng Đ1Đ_1 ra khỏi mạch.

- Nhánh chứa Đ1Đ_1 bị hở (không còn dòng điện chạy qua), nên Đ1Đ_1 tất nhiên không sáng.
- Hai nhánh còn lại chứa Đ2Đ_2 và Đ3Đ_3 vẫn khép kín với nguồn điện, nên vẫn có dòng điện chạy qua.
- Vì hiệu điện thế trên mỗi bóng vẫn bằng hiệu điện thế của nguồn (U2=U3=UU_2 = U_3 = U như cũ), nên hai bóng đèn còn lại vẫn sáng bình thường, độ sáng không thay đổi.

Kết luận: Khi gỡ một trong các bóng đèn ra khỏi mạch, chỉ có bóng đèn bị gỡ là tắt (nhánh đó bị hở); các bóng đèn còn lại vẫn sáng bình thường như trước vì mỗi bóng vẫn được nối kín với nguồn và hiệu điện thế trên chúng không đổi. Đây chính là ưu điểm của cách mắc song song: các thiết bị hoạt động độc lập với nhau, một thiết bị hỏng (hoặc tháo ra) không ảnh hưởng đến các thiết bị còn lại.

Đáp số

Bóng đèn bị gỡ ra sẽ tắt; hai bóng đèn còn lại vẫn sáng bình thường (độ sáng không đổi), vì mỗi bóng vẫn tạo mạch kín với nguồn và hiệu điện thế trên chúng vẫn bằng hiệu điện thế nguồn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.