Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 12.5 trang 33 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 12. Đoạn mạch nối tiếp, song song

Đề bài

Cho sơ đồ mạch điện như Hình 12.3. Hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn là bao nhiêu nếu điện trở của đèn lớn gấp hai lần điện trở R? Biết số chỉ của vôn kế là 2 V.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 33 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 12.3: Mạch điện kín gồm nguồn điện (pin) nối với điện trở R và một bóng đèn mắc nối tiếp. Vôn kế (V) mắc song song với điện trở R.

Lời giải

Mạch gồm điện trở RR mắc nối tiếp với bóng đèn. Vôn kế mắc song song với RR nên số chỉ của vôn kế chính là hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở RR:

UR=2 V.U_R = 2\ \text{V}.

Vì RR và đèn mắc nối tiếp nên cường độ dòng điện chạy qua chúng bằng nhau:

IR=Iđèn=I.I_R = I_{\text{đèn}} = I.

Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi vật tỉ lệ thuận với điện trở của nó (do cùng dòng điện II):

UđènUR=RđènR.\frac{U_{\text{đèn}}}{U_R} = \frac{R_{\text{đèn}}}{R}.

Theo đề, điện trở của đèn lớn gấp hai lần điện trở RR, tức Rđèn=2RR_{\text{đèn}} = 2R. Do đó:

Uđèn=RđènR⋅UR=2⋅UR=2⋅2=4 V.U_{\text{đèn}} = \frac{R_{\text{đèn}}}{R}\cdot U_R = 2 \cdot U_R = 2 \cdot 2 = 4\ \text{V}.

Kiểm tra: cùng dòng II, điện trở gấp đôi thì hiệu điện thế cũng gấp đôi: Uđèn=2×2 V=4 VU_{\text{đèn}} = 2 \times 2\,\text{V} = 4\,\text{V}. Hợp lí.

Vậy hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn là Uđèn=4 VU_{\text{đèn}} = 4\ \text{V}.

Đáp số

Uđeˋn=4U_{đèn} = 4 V

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.