Giải Bài 7.11 trang 22 SBT Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

Hiện tượng quan sát được:

Khi tấm bìa đứng yên hoặc quay chậm, mắt vẫn phân biệt được rõ bảy hình rẻ quạt với bảy màu riêng biệt: đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.

Khi quay tấm bìa nhanh dần, ranh giới giữa các màu mờ dần, các màu như hòa trộn vào nhau. Khi tấm bìa quay đủ nhanh, mắt không còn phân biệt được các màu nữa và nhìn thấy mặt tấm bìa gần như có màu trắng (thực tế là màu trắng hơi xám do màu tô không thật chuẩn và không đủ sáng).

Giải thích:

- Ánh sáng trắng là hỗn hợp của nhiều ánh sáng màu, trong đó có bảy màu chính: đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím. Khi cho ánh sáng trắng qua lăng kính thì nó bị phân tích (tán sắc) thành dải bảy màu này.

- Thí nghiệm với tấm bìa quay là quá trình ngược lại: ta tổng hợp (trộn) bảy màu để thu lại ánh sáng trắng.

- Khi tấm bìa quay nhanh, ánh sáng từ mỗi hình rẻ quạt màu lần lượt truyền tới mắt rất nhanh. Do hiện tượng lưu ảnh của mắt (ảnh của một vật còn lưu lại trên võng mạc khoảng $\dfrac{1}{24}$ giây sau khi vật đã đi qua), mắt không kịp phân biệt từng màu riêng rẽ. Cảm giác về bảy màu chồng chập lên nhau cùng một lúc, tức là mắt nhận được đồng thời cả bảy ánh sáng màu.

- Sự trộn của bảy ánh sáng màu đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím cho ta cảm giác về ánh sáng trắng. Vì vậy mặt tấm bìa quay nhanh trông gần như trắng.

Kết luận: Thí nghiệm chứng tỏ có thể trộn các ánh sáng màu để được ánh sáng trắng — đây là quá trình ngược với sự tán sắc ánh sáng qua lăng kính.

Đáp số