Giải Bài 6.4 trang 19 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Phản xạ toàn phần có thể xảy ra khi ánh sáng truyền trong cặp môi trường nào sau đây?
A. Từ (2) tới (1).
B. Từ (1) tới (2).
C. Từ (3) tới (1).
D. Từ (3) tới (2).
Lời giải
Điều kiện để xảy ra phản xạ toàn phần
Phản xạ toàn phần chỉ xảy ra khi đồng thời thỏa mãn hai điều kiện:
- Ánh sáng truyền từ môi trường chiết quang hơn (chiết suất lớn) sang môi trường chiết quang kém hơn (chiết suất nhỏ), tức là $n_{tới} > n_{khúc\ xạ}$.
- Góc tới lớn hơn hoặc bằng góc tới hạn: $i \ge i_{th}$.
Điều kiện tiên quyết (điều kiện cần) là ánh sáng phải đi từ môi trường có chiết suất lớn sang môi trường có chiết suất nhỏ hơn.
Xét các cặp môi trường
Dựa vào hình vẽ, so sánh độ chiết quang (chiết suất) của ba môi trường, ta có thứ tự:
$$n_{(2)} > n_{(1)} > n_{(3)}$$
nghĩa là môi trường (2) chiết quang nhất, còn môi trường (3) chiết quang kém nhất.
Xét từng phương án:
- A. Từ (2) tới (1): $n_{(2)} > n_{(1)}$ → đi từ môi trường chiết quang hơn sang kém hơn → có thể xảy ra phản xạ toàn phần.
- B. Từ (1) tới (2): $n_{(1)} < n_{(2)}$ → đi từ môi trường chiết quang kém sang chiết quang hơn → không thể.
- C. Từ (3) tới (1): $n_{(3)} < n_{(1)}$ → đi từ môi trường chiết quang kém sang chiết quang hơn → không thể.
- D. Từ (3) tới (2): $n_{(3)} < n_{(2)}$ → đi từ môi trường chiết quang kém sang chiết quang hơn → không thể.
Kết luận: Chỉ có trường hợp ánh sáng truyền từ môi trường (2) tới môi trường (1) mới có thể xảy ra phản xạ toàn phần.
→ Chọn đáp án A.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.