Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 5.4 trang 16 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 5. Khúc xạ ánh sáng

Đề bài

Tỉ số nào sau đây có giá trị bằng chiết suất tỉ đối $n_{12}$ của môi trường (1) có chiết suất $n_1$ đối với môi trường (2) có chiết suất $n_2$ (với i là góc tới, r là góc khúc xạ)?
A. $\dfrac{n_2}{n_1}$.
B. $\dfrac{1}{n_{21}}$.
C. $\dfrac{1}{n_2 \cdot n_1}$.
D. $\dfrac{\sin i}{\sin r}$.

Lời giải

Phân tích đề: Cần tìm biểu thức bằng chiết suất tỉ đối $n_{12}$ của môi trường (1) đối với môi trường (2).

Kiến thức SGK: Chiết suất tỉ đối của môi trường (1) đối với môi trường (2) bằng tỉ số chiết suất của hai môi trường:

$$n_{12} = \dfrac{n_1}{n_2}.$$

Tương tự, chiết suất tỉ đối của (2) đối với (1) là $n_{21} = \dfrac{n_2}{n_1}$. Hai đại lượng này nghịch đảo nhau:

$$n_{12} = \dfrac{n_1}{n_2} = \dfrac{1}{\dfrac{n_2}{n_1}} = \dfrac{1}{n_{21}}.$$

Xét từng phương án:

- A. $\dfrac{n_2}{n_1} = n_{21}$ — là chiết suất tỉ đối của (2) đối với (1), không phải $n_{12}$. Loại.
- B. $\dfrac{1}{n_{21}} = \dfrac{n_1}{n_2} = n_{12}$ — đúng.
- C. $\dfrac{1}{n_2 \cdot n_1}$ — không có ý nghĩa vật lí phù hợp. Loại.
- D. $\dfrac{\sin i}{\sin r}$ — với ánh sáng truyền từ (1) sang (2), tỉ số này bằng $n_{21} = \dfrac{n_2}{n_1}$, không phải $n_{12}$. Loại.

Kết luận: Chọn B.

Đáp số

B. $\dfrac{1}{n_{21}}$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.