Giải Bài 5.3 trang 16 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Căn cứ vào Hình 5.1, hãy ghép các kí hiệu ở cột bên trái và tên gọi ở cột bên phải sao cho phù hợp.
| Kí hiệu | Tên gọi |
| --- | --- |
| i | Góc phản xạ |
| r | Góc tới |
| i' | Góc khúc xạ |
| SI | Pháp tuyến |
| IR | Tia phản xạ |
| IS' | Tia khúc xạ |
| NN' | Tia tới |
Mô tả hình bằng lời
Hình 5.1: Hiện tượng khúc xạ ánh sáng tại mặt phân cách giữa nước (phía dưới) và không khí (phía trên). Điểm tới I nằm trên mặt phân cách. Đường NN' là pháp tuyến thẳng đứng tại I (N' phía trên trong không khí, N phía dưới trong nước). Tia tới SI đi từ nước tới I; tia phản xạ IR đi lên vào không khí hợp với pháp tuyến góc r (phía trên); tia khúc xạ IS' đi xuống tiếp trong nước hợp với pháp tuyến góc i'. Tại I, các góc i và i' nằm trong nước, góc r nằm trong không khí.
Lời giải
Dựa vào Hình 5.1 mô tả hiện tượng tia sáng truyền tới mặt phân cách và bị tách thành tia phản xạ cùng tia khúc xạ, ta xác định ý nghĩa của từng kí hiệu rồi ghép với tên gọi tương ứng.
a) Kí hiệu các tia sáng
- $SI$: đoạn thẳng xuất phát từ nguồn $S$ đến điểm tới $I$ → Tia tới.
- $IR$: tia đi ra từ $I$ bị hắt trở lại (phản xạ) → Tia phản xạ.
- $IS'$: tia đi ra từ $I$ truyền tiếp qua mặt phân cách và bị gãy khúc → Tia khúc xạ.
- $NN'$: đường thẳng đứng vuông góc với mặt phân cách tại $I$ → Pháp tuyến.
b) Kí hiệu các góc (đều là góc hợp bởi tia sáng với pháp tuyến $NN'$ tại $I$)
- $i$: góc giữa tia tới $SI$ và pháp tuyến → Góc tới.
- $r$: góc giữa tia phản xạ $IR$ và pháp tuyến → Góc phản xạ.
- $i'$: góc giữa tia khúc xạ $IS'$ và pháp tuyến → Góc khúc xạ.
Vậy kết quả ghép đôi:
| Kí hiệu | Tên gọi |
| --- | --- |
| $i$ | Góc tới |
| $r$ | Góc phản xạ |
| $i'$ | Góc khúc xạ |
| $SI$ | Tia tới |
| $IR$ | Tia phản xạ |
| $IS'$ | Tia khúc xạ |
| $NN'$ | Pháp tuyến |
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.