Giải Bài 8.15 trang 23 SBT Hoá học 10
Đề bài
Kim loại M thuộc nhóm IIA của bảng tuần hoàn, là một thành phần dinh dưỡng quan trọng. Sự thiếu hụt rất nhỏ của nó đã ảnh hưởng tới sự hình thành và phát triển của xương và răng. Thừa M có thể dẫn đến sỏi thận. Cho 1,2 g M tác dụng hết với dung dịch HCl, thu được 0,7437 L khí (đo ở 25 C và 1 bar).
a) Xác định M và cho biết vị trí của M trong bảng tuần hoàn.
b) So sánh tính kim loại của M với K và Mg. Giải thích.
Lời giải
a) Xác định M và vị trí trong bảng tuần hoàn
M thuộc nhóm IIA nên hoá trị II. Phản ứng với dung dịch HCl:
Số mol khí (đo ở 25 C = 298 K và 1 bar):
Theo phương trình: mol.
Khối lượng mol của M:
Vậy M là calcium (Ca). Điều này phù hợp dữ kiện: Ca là nguyên tố dinh dưỡng quan trọng cho xương, răng; thừa Ca gây sỏi thận.
Ca có , cấu hình electron: .
Vị trí của Ca trong bảng tuần hoàn:
- Ô số 20 (vì ).
- Chu kì 4 (có 4 lớp electron).
- Nhóm IIA (nguyên tố s, có 2 electron hoá trị ở lớp ngoài cùng).
b) So sánh tính kim loại của Ca với và
- Ca và K: cùng thuộc chu kì 4. Trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân (từ trái sang phải), tính kim loại giảm dần. K ở nhóm IA (đứng trước), Ca ở nhóm IIA (đứng sau) nên tính kim loại của Ca yếu hơn K: .
- Ca và Mg: cùng thuộc nhóm IIA. Trong một nhóm A, theo chiều tăng điện tích hạt nhân (từ trên xuống dưới), tính kim loại tăng dần. Mg ở chu kì 3 (đứng trên), Ca ở chu kì 4 (đứng dưới) nên tính kim loại của Ca mạnh hơn Mg: .
Kết luận: Tính kim loại tăng dần theo thứ tự: .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.