Giải Bài 8.14 trang 23 SBT Hoá học 10
Đề bài
Nguyên tố A là thành phần thiết yếu cho mọi sự sống. D là nguyên tố rất quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp: đồ gốm, men sứ, thuỷ tinh, vật liệu bán dẫn, vật liệu y tế,… Oxide ứng với hoá trị cao nhất của hai nguyên tố A và D đều có dạng RO. Hợp chất khí với hydrogen của A chứa 25% hydrogen về khối lượng, còn hợp chất khí với hydrogen của D chứa 87,5% D về khối lượng.
a) Viết công thức hợp chất khí với hydrogen của các nguyên tố A và D.
b) Viết công thức oxide ứng với hoá trị cao nhất của A, D và hydroxide tương ứng. So sánh tính acid – base giữa các oxide, hydroxide đó. Giải thích.
Lời giải
Xác định nguyên tố A và D
Oxide ứng với hoá trị cao nhất của A và D đều có dạng ⟹ A và D có hoá trị cao nhất với oxygen là IV ⟹ cả hai thuộc nhóm IVA.
Với nhóm IVA, hoá trị trong hợp chất khí với hydrogen là , nên công thức có dạng .
- Nguyên tố A: chứa 25% H về khối lượng:
⟹ A là carbon (C) — thành phần thiết yếu cho mọi sự sống.
- Nguyên tố D: chứa 87,5% D về khối lượng:
⟹ D là silicon (Si) — quan trọng trong đồ gốm, men sứ, thuỷ tinh, vật liệu bán dẫn, y tế.
a) Công thức hợp chất khí với hydrogen
- Của A (carbon):
- Của D (silicon):
b) Oxide cao nhất, hydroxide tương ứng và so sánh tính acid – base
Oxide ứng với hoá trị cao nhất:
- A: — hydroxide tương ứng:
- D: — hydroxide tương ứng:
Đây đều là các oxide acid và các acid (không có tính base).
So sánh: C () và Si () cùng thuộc nhóm IVA, trong đó C ở chu kì 2, Si ở chu kì 3 (C đứng trên Si). Trong một nhóm A, theo chiều tăng điện tích hạt nhân (từ trên xuống dưới), bán kính nguyên tử tăng, tính phi kim giảm dần ⟹ tính acid của oxide cao nhất và của hydroxide tương ứng giảm dần.
Do C có tính phi kim mạnh hơn Si nên:
- Tính acid của oxide:
- Tính acid của hydroxide:
Vậy , có tính acid mạnh hơn , .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.