Giải Bài 5.16 trang 14 SBT Hoá học 10
Đề bài
Hợp chất ion XY được sử dụng để bảo quản mẫu tế bào trong việc nghiên cứu dược phẩm và hoá sinh vì ion Y ngăn cản sự thuỷ phân glycogen. Trong phân tử XY, số electron của cation bằng số electron của anion và tổng số electron trong XY là 20. Biết trong mọi hợp chất, Y chỉ có một mức oxi hoá duy nhất. Hãy xác định vị trí của X, Y trong bảng tuần hoàn.
Lời giải
Phân tích đề:
Hợp chất ion gồm cation và anion (vì công thức là nên điện tích hai ion bằng nhau về độ lớn, nhường 1 electron, nhận 1 electron).
a) Lập hệ và tìm số electron mỗi ion
Gọi số electron của cation là và của anion là .
- Số electron của cation bằng số electron của anion:
- Tổng số electron trong là 20:
Suy ra: .
b) Xác định X và Y
- Cation có 10 electron nguyên tử có electron . Vậy là natri (Na).
- Anion có 10 electron nguyên tử có electron . Vậy là fluorine (F).
Vậy là (natri fluoride). Điều này phù hợp với dữ kiện: ion ngăn cản sự thuỷ phân glycogen (NaF được dùng bảo quản mẫu sinh học), và F trong mọi hợp chất chỉ có một mức oxi hoá duy nhất là .
c) Viết cấu hình electron và xác định vị trí
*Nguyên tố X (Na, Z = 11):*
Cấu hình electron:
- Có 3 lớp electron chu kì 3.
- Nguyên tố s, có 1 electron hoá trị ở lớp ngoài cùng nhóm IA.
- Số hiệu nguyên tử 11 ô số 11.
*Nguyên tố Y (F, Z = 9):*
Cấu hình electron:
- Có 2 lớp electron chu kì 2.
- Nguyên tố p, có 7 electron hoá trị ở lớp ngoài cùng nhóm VIIA.
- Số hiệu nguyên tử 9 ô số 9.
Kiểm tra lại: (10e) và (10e) đều có số electron bằng nhau và bằng 10; tổng electron, đúng với đề. Cả hai ion đều có cấu hình bền của khí hiếm Ne.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.