Sách bài tập Địa lí 10

Giải Bài 6 trang 15 SBT Địa lí 10

Bài 6. Trái Đất trong hệ Mặt Trời   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào hình dưới đây:

– Nhận xét độ dài ban ngày và ban đêm giữa các địa điểm ở bán cầu Bắc và bán cầu Nam trên Trái Đất vào ngày 22 – 6 và ngày 22 – 12. Nơi nào trên Trái Đất có ngày dài 24 giờ, đêm dài 24 giờ và nơi nào có 6 tháng ngày và 6 tháng đêm?

– Cho biết độ dài thời gian ban ngày và thời gian ban đêm vào ngày 22 – 12 ở các vĩ độ: 0°, 66°33'B và 90°B.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 15 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình gồm hai vòng tròn biểu diễn Trái Đất được tia sáng Mặt Trời chiếu từ bên trái sang (các mũi tên ngang ghi "TIA SÁNG MẶT TRỜI"), minh họa hiện tượng ngày và đêm vào các ngày 22 – 6 và ngày 22 – 12.

Vòng tròn bên trái – Ngày 22 – 6: trục Trái Đất nghiêng, nửa bên phải (hướng về Mặt Trời) là NGÀY, nửa bên trái là ĐÊM. Trên hình ghi các đường: Cực Bắc, Vòng cực Bắc 66°33', Chí tuyến Bắc 23°27', Xích đạo, Chí tuyến Nam 23°27', Vòng cực Nam, Cực Nam. Ở bán cầu Bắc ghi "Ngày dài" (phần ngày) và "Đêm ngắn" (phần đêm); vùng quanh Cực Bắc được chiếu sáng cả vòng (ngày dài 24 giờ), vùng quanh Cực Nam nằm trong bóng tối (đêm 24 giờ).

Vòng tròn bên phải – Ngày 22 – 12: nửa bên trái (hướng về Mặt Trời) là NGÀY, nửa bên phải là ĐÊM. Ghi các đường: Cực Bắc, Vòng cực Bắc, Chí tuyến Bắc 23°27', Xích đạo, Chí tuyến Nam 23°27', Vòng cực Nam 66°33', Cực Nam. Ở bán cầu Bắc ghi "Ngày ngắn" và "Đêm dài"; vùng quanh Cực Bắc nằm trong bóng tối (đêm 24 giờ), vùng quanh Cực Nam được chiếu sáng cả vòng (ngày 24 giờ).

Gợi ý trả lời

a) Nhận xét độ dài ban ngày và ban đêm; nơi có ngày/đêm 24 giờ và nơi có 6 tháng ngày – 6 tháng đêm

*Ngày 22 – 6:* Bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời nên được chiếu sáng nhiều hơn → các địa điểm ở bán cầu Bắc có ngày dài hơn đêm; ngược lại, bán cầu Nam có ngày ngắn hơn đêm (đêm dài hơn ngày). Càng về phía cực chênh lệch càng lớn.

*Ngày 22 – 12:* Bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời → các địa điểm ở bán cầu Nam có ngày dài hơn đêm; bán cầu Bắc có ngày ngắn hơn đêm (đêm dài hơn ngày).

→ Ở hai thời điểm này, hiện tượng ngày – đêm dài ngắn ở hai bán cầu diễn ra trái ngược nhau; riêng ở Xích đạo (0°) thì ngày luôn bằng đêm (12 giờ).

- Nơi có ngày dài 24 giờ hoặc đêm dài 24 giờ: là khu vực từ vòng cực đến cực (vĩ độ 66°33' đến 90°) ở mỗi bán cầu. Ví dụ ngày 22 – 6, từ vòng cực Bắc đến Cực Bắc có ngày dài 24 giờ, còn từ vòng cực Nam đến Cực Nam có đêm dài 24 giờ; ngày 22 – 12 thì ngược lại.
- Nơi có 6 tháng ngày và 6 tháng đêm: chỉ có ở hai cực (Cực Bắc 90°B và Cực Nam 90°N).

b) Độ dài ngày và đêm vào ngày 22 – 12 ở các vĩ độ 0°, 66°33'B và 90°B

Ngày 22 – 12 bán cầu Bắc ngả xa Mặt Trời nên càng lên vĩ độ cao phía Bắc, ban ngày càng ngắn, ban đêm càng dài:

- 0° (Xích đạo): ngày = đêm = 12 giờ.
- 66°33'B (vòng cực Bắc): bắt đầu có đêm dài 24 giờ → ban ngày 0 giờ, ban đêm 24 giờ.
- 90°B (Cực Bắc): đang trong thời kỳ đêm địa cực → đêm dài 24 giờ, ban ngày 0 giờ (và kéo dài tới 6 tháng đêm).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.