Giải Bài 4 trang 14 SBT Địa lí 10
Đề bài
Vẽ hình thể hiện độ dài ban ngày và ban đêm của các địa điểm trên Trái Đất vào ngày 21 – 3 và ngày 23 – 9.
Gợi ý trả lời
a) Cách vẽ hình
- Vẽ Trái Đất là một hình tròn. Vẽ trục Trái Đất (nối Bắc Cực và Nam Cực ) và Xích đạo vuông góc với trục, chia Trái Đất thành hai nửa cầu Bắc – Nam.
- Vẽ các tia sáng Mặt Trời song song chiếu từ bên trái sang (mũi tên nằm ngang). Vào ngày và , tia sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc (vuông góc) xuống Xích đạo (Mặt Trời lên thiên đỉnh tại Xích đạo, vĩ độ ).
- Vẽ đường phân chia sáng – tối (ranh giới ngày – đêm). Vì tia sáng vuông góc với Xích đạo nên đường này là đường thẳng đi qua đúng hai cực và , tức trùng với trục Trái Đất trên hình chiếu. Tô nửa quay về phía Mặt Trời là ban ngày, nửa khuất là ban đêm.
b) Nhận xét độ dài ngày – đêm
- Vì đường phân chia sáng – tối đi qua hai cực nên nó cắt mọi vòng vĩ tuyến (Xích đạo, chí tuyến, vòng cực, các điểm bất kì) thành hai nửa dài bằng nhau.
- Nửa nằm trong vùng được chiếu sáng = thời gian ban ngày; nửa còn lại = ban đêm. Hai nửa bằng nhau nên tại mọi địa điểm trên Trái Đất: .
- Trái Đất quay quanh trục trong giờ, nên mỗi nửa vòng ứng với: giờ.
c) Kết luận
Ngày (xuân phân) và ngày (thu phân) là hai ngày Mặt Trời chiếu thẳng góc xuống Xích đạo, đường sáng – tối đi qua hai cực, do đó khắp nơi trên Trái Đất đều có ngày dài bằng đêm = giờ (riêng ở hai cực, Mặt Trời ở ngay đường chân trời).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.