Sách bài tập Địa lí 10

Giải Bài 3 trang 33 SBT Địa lí 10

Thủy quyển. Nước trên lục địa   Gợi ý trả lời

Đề bài

Lập sơ đồ thể hiện các nhân tố ảnh hưởng tới chế độ nước sông.

Gợi ý trả lời

Sơ đồ các nhân tố ảnh hưởng tới chế độ nước sông

Chế độ nước sông (sự thay đổi lưu lượng nước theo mùa, theo thời gian) chịu tác động của nhiều nhân tố. Có thể hệ thống thành sơ đồ như sau:

```
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
TỚI CHẾ ĐỘ NƯỚC SÔNG
│
┌──────────────┬──────────┼───────────┬──────────────┐
│ │ │ │ │
Nguồn cung Địa thế Thực vật Hồ, đầm (Băng tuyết
cấp nước (địa hình) tan — ở xứ lạnh)
│ │ │ │
┌─┴───┐ độ dốc điều hòa điều tiết,
│ │ sườn núi dòng chảy dự trữ,
Nước Nước → tốc độ (giảm lũ, làm giảm
mưa ngầm, dòng chảy, tăng ngấm) biên độ
băng khả năng dao động
tuyết tập trung nước sông
tan nước nhanh
hay chậm
```

Giải thích vắn tắt vai trò của từng nhân tố:

- a) Nguồn cung cấp nước (chế độ mưa, băng tuyết, nước ngầm): Đây là nhân tố quan trọng nhất. Ở miền khí hậu nóng hoặc nơi núi thấp, nguồn cung cấp nước chủ yếu là nước mưa nên chế độ nước sông phụ thuộc chặt chẽ vào chế độ mưa (mùa mưa — lũ, mùa khô — cạn). Ở miền ôn đới lạnh và núi cao, nguồn cung cấp là băng, tuyết tan, sông đầy nước vào mùa xuân — hè. Nước ngầm có vai trò điều hòa, giúp sông không bị cạn kiệt vào mùa khô.

-

b) Địa thế (độ dốc địa hình): Nơi địa hình dốc, nước chảy nhanh, sông lên xuống nhanh, lũ lên đột ngột; nơi địa hình bằng phẳng, nước chảy chậm, lũ lên và rút từ từ, chế độ nước điều hòa hơn.

-

c) Thực vật (lớp phủ rừng): Rừng giúp giữ nước, tăng lượng nước ngấm xuống đất, làm chậm dòng chảy mặt; nhờ đó điều hòa chế độ nước sông, giảm lũ lụt vào mùa mưa và bớt cạn vào mùa khô. Mất rừng khiến lũ lên nhanh, dữ dội hơn.

-

d) Hồ, đầm (và các công trình chứa nước): Có tác dụng điều tiết dòng chảy — tích nước khi lũ, cung cấp nước khi cạn, làm giảm biên độ dao động mực nước, khiến chế độ nước sông điều hòa hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.