Giải Bài 15 trang 29 SBT Địa lí 10
Đề bài
Dựa vào hình 9.7 SGK, hãy nhận xét sự phân bố mưa trên Trái Đất. Giải thích tại sao ở vùng Xích đạo có lượng mưa lớn nhất.
Gợi ý trả lời
a) Nhận xét sự phân bố mưa trên Trái Đất
Dựa vào hình 9.7 (Bản đồ lượng mưa trung bình năm trên lục địa), có thể thấy lượng mưa phân bố không đều trên bề mặt Trái Đất, thể hiện ở hai điểm:
- Phân bố không đều theo vĩ độ (từ Xích đạo về hai cực):
+ Vùng Xích đạo (khoảng vĩ độ 0°) có lượng mưa lớn nhất, phần lớn đạt từ 2 000 mm/năm trở lên.
+ Hai vùng chí tuyến (Chí tuyến Bắc và Chí tuyến Nam, khoảng vĩ độ 30°) mưa ít, nhiều nơi dưới 200 mm/năm đến 500 mm/năm (hình thành các hoang mạc lớn).
+ Hai vùng ôn đới (khoảng vĩ độ 60°) lượng mưa lại tăng lên, phổ biến từ 500 đến dưới 1 000 mm/năm trở lên.
+ Hai vùng cực (Vòng cực Bắc, Vòng cực Nam về hai cực) mưa rất ít, chủ yếu dưới 200 mm/năm.
→ Như vậy, từ Xích đạo về hai cực lượng mưa giảm dần nhưng không liên tục: mưa nhiều ở Xích đạo và ôn đới, mưa ít ở chí tuyến và vùng cực.
- Phân bố không đều theo kinh độ (từ ven biển/đại dương vào sâu trong lục địa):
+ Những vùng gần biển, chịu ảnh hưởng của dòng biển nóng, gió từ đại dương thổi vào thường mưa nhiều.
+ Càng vào sâu trong nội địa lục địa (nhất là các lục địa rộng lớn như trung tâm châu Á, Bắc Phi, trung tâm Ô-xtrây-li-a) lượng mưa càng giảm, nhiều nơi dưới 200 mm/năm.
b) Giải thích vì sao ở vùng Xích đạo có lượng mưa lớn nhất
Vùng Xích đạo có lượng mưa lớn nhất là do:
- Đây là khu vực có nhiệt độ cao quanh năm, nước bốc hơi mạnh, không khí chứa nhiều hơi nước.
- Xích đạo là nơi hình thành áp thấp (khí áp thấp): không khí nóng, nở ra, nhẹ nên bốc lên cao; khi lên cao gặp lạnh, hơi nước ngưng tụ tạo mây và sinh ra mưa nhiều.
- Nơi đây còn chịu ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới (nơi gió Mậu dịch hai bán cầu gặp nhau), không khí ẩm hội tụ và bốc lên mạnh, gây mưa lớn.
Vì vậy, vùng Xích đạo là nơi mưa nhiều nhất trên Trái Đất (lượng mưa trung bình năm từ 2 000 mm trở lên).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.