Giải Câu hỏi trang 62 Chuyên đề Vật lí 12
Đề bài
Dựa vào Hình 11.4 hãy xác định bước sóng dài nhất của các photon có thể bị hấp thụ bởi một nguyên tử hydrogen đang ở trạng thái cơ bản.
Lời giải
Phân tích:
Nguyên tử hydrogen đang ở trạng thái cơ bản ứng với mức năng lượng thấp nhất $n = 1$. Khi hấp thụ một photon, nguyên tử chuyển từ mức $n = 1$ lên một mức cao hơn ($n = 2, 3, 4, \dots$).
Theo tiên đề Bohr, năng lượng photon bị hấp thụ đúng bằng hiệu hai mức năng lượng:
$$\varepsilon = \frac{hc}{\lambda} = E_{cao} - E_1$$
Bước sóng $\lambda$ dài nhất ứng với năng lượng photon nhỏ nhất, tức là ứng với sự chuyển mức có hiệu năng lượng nhỏ nhất. Từ trạng thái cơ bản $n = 1$, hiệu năng lượng nhỏ nhất là sự chuyển lên mức kề ngay trên nó: $n = 1 \rightarrow n = 2$.
Tính hiệu năng lượng:
Năng lượng các mức của nguyên tử hydrogen: $E_n = -\dfrac{13{,}6}{n^2}$ (eV).
$$E_1 = -13{,}6 \text{ eV}, \qquad E_2 = -\frac{13{,}6}{2^2} = -3{,}4 \text{ eV}$$
Năng lượng photon bị hấp thụ:
$$\varepsilon = E_2 - E_1 = -3{,}4 - (-13{,}6) = 10{,}2 \text{ eV} = 10{,}2 \times 1{,}6 \times 10^{-19} = 1{,}632 \times 10^{-18} \text{ J}$$
Tính bước sóng dài nhất:
$$\lambda_{max} = \frac{hc}{\varepsilon} = \frac{6{,}625 \times 10^{-34} \times 3 \times 10^{8}}{1{,}632 \times 10^{-18}} \approx 1{,}22 \times 10^{-7} \text{ m} = 0{,}122 \text{ }\mu\text{m} = 122 \text{ nm}$$
Kết luận: Bước sóng dài nhất mà nguyên tử hydrogen ở trạng thái cơ bản có thể hấp thụ là $\lambda_{max} \approx 122 \text{ nm}$, ứng với sự chuyển từ mức $n = 1$ lên mức $n = 2$ (vạch đầu tiên của dãy Lyman, nằm trong vùng tử ngoại).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.