Giải Vận dụng 2 trang 47 Chuyên đề Vật lí 12

Lời giải

Phân tích bản chất hai phương pháp

Chụp CT (chụp cắt lớp vi tính) dùng tia X chiếu qua cơ thể theo nhiều hướng rồi dựng lại ảnh cắt lớp dựa trên mức độ hấp thụ tia X của các mô. Chụp MRI (chụp cộng hưởng từ) dùng từ trường mạnh và sóng vô tuyến để kích thích hạt nhân nguyên tử hydrogen (trong nước, mô mềm) rồi thu tín hiệu cộng hưởng từ. Tuy MRI cho ảnh mô mềm rõ hơn và không dùng tia X ion hóa, nhưng trong một số trường hợp vẫn nên chọn CT, vì các lí do sau:

a) Tốc độ chụp — phù hợp cấp cứu

Một lần chụp CT chỉ mất vài giây đến vài phút, trong khi MRI mất từ 15–60 phút. Vì vậy với các ca cấp cứu (chấn thương, tai nạn, nghi xuất huyết não, bệnh nhân khó nằm yên lâu), chụp CT cho kết quả nhanh, kịp thời cứu chữa.

b) Ưu thế với xương, phổi và chảy máu cấp

Vì xương hấp thụ tia X mạnh, CT hiển thị rất rõ cấu trúc xương, gãy xương, cũng như tổn thương ở phổi và vùng chảy máu mới. Đây là những nơi ảnh MRI kém sắc nét hơn.

c) Dùng được cho bệnh nhân có vật kim loại trong người

MRI tạo từ trường rất mạnh nên không dùng được cho người mang máy tạo nhịp tim, mảnh kim loại, một số loại nẹp vít, cấy ghép điện tử… Với những bệnh nhân này, chụp CT là lựa chọn an toàn.

d) Chi phí thấp hơn và máy phổ biến hơn

Máy CT rẻ hơn, được trang bị rộng rãi ở nhiều bệnh viện hơn máy MRI, nên dễ tiếp cận và chi phí khám thấp hơn.

e) Thuận tiện cho bệnh nhân khó hợp tác

MRI buồng chụp kín, ồn và kéo dài nên gây khó chịu (sợ không gian kín, khó nằm yên). CT với buồng chụp thoáng và thời gian ngắn phù hợp hơn cho trẻ nhỏ, người già hoặc người sợ không gian hẹp.

Kết luận: Tùy mục đích chẩn đoán và tình trạng bệnh nhân mà chọn phương pháp. Khi cần nhanh, khảo sát xương–phổi–chảy máu, hoặc khi bệnh nhân không dùng được từ trường mạnh, thì chọn chụp CT thay cho MRI.

Đáp số