Giải Vận dụng 1 trang 47 Chuyên đề Vật lí 12

Lời giải

Phân tích bản chất bức xạ dùng trong hai phương pháp

a) Chụp CT (chụp cắt lớp vi tính) dùng tia X:

Máy CT tạo ảnh bằng cách cho chùm tia X (tia Rơn-ghen) đi xuyên qua cơ thể. Tia X là bức xạ ion hóa: photon của tia X mang năng lượng đủ lớn để bứt electron ra khỏi nguyên tử, phân tử trong mô sống. Sự ion hóa này có thể làm:
- phá hủy hoặc làm biến đổi cấu trúc của tế bào và phân tử ADN;
- tích lũy liều chiếu xạ qua nhiều lần chụp, làm tăng nguy cơ gây đột biến và ung thư.

Do đó chụp CT luôn đi kèm rủi ro do phơi nhiễm bức xạ ion hóa.

b) Chụp MRI (chụp cộng hưởng từ) không dùng tia X:

Máy MRI tạo ảnh dựa trên hiện tượng cộng hưởng từ hạt nhân của các proton (hạt nhân nguyên tử hydrogen trong nước và mô cơ thể). Nó chỉ sử dụng:
- một từ trường tĩnh rất mạnh để định hướng các mômen từ của proton;
- các xung sóng vô tuyến (sóng radio, RF) để kích thích và thu tín hiệu cộng hưởng.

Cả từ trường mạnh lẫn sóng vô tuyến đều là bức xạ không ion hóa: năng lượng photon của sóng radio rất nhỏ, không đủ để bứt electron ra khỏi nguyên tử nên không gây ion hóa, không phá hủy tế bào hay ADN như tia X.

Kết luận:

Vì MRI không sử dụng tia X mà chỉ dùng từ trường và sóng vô tuyến (bức xạ không ion hóa), người bệnh không bị phơi nhiễm bức xạ ion hóa như khi chụp CT. Nhờ vậy, xét về tác hại của bức xạ lên mô sống, chụp MRI được coi là an toàn hơn so với chụp CT, đặc biệt khi cần chụp nhiều lần hoặc với trẻ em, phụ nữ mang thai.

Đáp số