Giải Câu hỏi trang 37 Chuyên đề Vật lí 11
Đề bài
1. Chức năng của các bộ biến điệu và tách sóng trong Hình 5.7 là gì?
2. Tín hiệu thu được đằng sau micro trong Hình 5.7 là tín hiệu tương tự hay tín hiệu số?
3. Tín hiệu được phát ra loa trong Hình 5.7 là tín hiệu tương tự hay tín hiệu số?
Hình 5.7 là sơ đồ khối hệ thống truyền dẫn giọng nói/âm nhạc sử dụng bộ chuyển đổi ADC và DAC, gồm hai phần: bộ phát và bộ thu.
Bộ phát (các khối nối tiếp nhau theo chiều mũi tên từ trái sang phải): Micro → Khuếch đại → ADC → Biến điệu → Khuếch đại → Anten phát. Cụ thể, tín hiệu âm thanh từ micro được đưa qua một bộ khuếch đại, rồi vào bộ ADC (chuyển đổi tương tự – số), tiếp đến qua bộ Biến điệu, rồi qua một bộ khuếch đại nữa trước khi đưa lên anten phát để bức xạ ra không gian.
Bộ thu (các khối nối tiếp theo chiều mũi tên từ trái sang phải): Anten thu → Bộ xử lí (Chọn sóng, khuếch đại...) → Tách sóng → DAC → Khuếch đại → Loa. Cụ thể, sóng thu được ở anten thu đi vào bộ xử lí làm nhiệm vụ chọn sóng và khuếch đại, rồi qua bộ Tách sóng, tiếp đến vào bộ DAC (chuyển đổi số – tương tự), rồi qua một bộ khuếch đại trước khi đưa ra loa.
Lời giải
Câu 1. Chức năng của bộ biến điệu và bộ tách sóng (Hình 5.7)
Trong sơ đồ, ở bộ phát tín hiệu đã đi qua ADC *trước khi* tới bộ biến điệu, nên tín hiệu được biến điệu là tín hiệu số.
- Bộ biến điệu (ở bộ phát): trộn (gắn) tín hiệu số mang thông tin ở đầu ra ADC vào một sóng mang cao tần, tạo ra dao động điện từ cao tần mang thông tin. Nhờ đó thông tin mới có thể được anten bức xạ ra không gian và truyền đi xa (chỉ sóng cao tần mới bức xạ và truyền xa hiệu quả).
- Bộ tách sóng (ở bộ thu): làm nhiệm vụ ngược lại với biến điệu, tức là tách tín hiệu số mang thông tin ra khỏi sóng mang cao tần thu được, khôi phục lại tín hiệu số ban đầu để đưa tiếp vào bộ DAC xử lí.
Câu 2. Tín hiệu thu được ngay đằng sau micro
Micro biến dao động âm (áp suất không khí biến thiên liên tục theo thời gian) thành tín hiệu điện tương ứng, biến thiên liên tục theo thời gian. Tín hiệu này chưa đi qua ADC nên chưa bị rời rạc hoá. Do đó tín hiệu ngay sau micro là tín hiệu tương tự.
Câu 3. Tín hiệu được phát ra loa
Theo sơ đồ bộ thu: Tách sóng → DAC → Khuếch đại → Loa. Bộ DAC chuyển tín hiệu số thành tín hiệu điện biến thiên liên tục theo thời gian; tín hiệu này được khuếch đại rồi đưa tới loa làm màng loa dao động phát ra âm thanh. Do đó tín hiệu phát ra loa là tín hiệu tương tự.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.