Giải Câu hỏi trang 8 Chuyên đề Vật lí 11
Đề bài
1. Nêu cách biểu diễn lực hấp dẫn giữa hai chất điểm.
2. Tính lực hấp dẫn giữa hai quả cầu giống nhau, khối lượng mỗi quả cầu là 3 kg, có bán kính 10 cm, tâm của hai quả cầu đặt cách nhau 80 cm.
So sánh lực hấp dẫn của hai quả cầu trên với trọng lực của chúng. Giải thích tại sao hai lực này lại có độ lớn khác nhau.
Lời giải
## Câu 1. Cách biểu diễn lực hấp dẫn giữa hai chất điểm
Hai chất điểm khối lượng , đặt cách nhau khoảng luôn hút nhau bằng một cặp lực hấp dẫn. Mỗi lực được biểu diễn bằng một vectơ có:
- Điểm đặt: tại chất điểm bị lực tác dụng ( đặt tại , đặt tại ).
- Phương: nằm trên đường thẳng nối hai chất điểm.
- Chiều: hướng vào nhau (lực hút).
- Độ lớn: xác định theo định luật vạn vật hấp dẫn
Hai vectơ và cùng phương, ngược chiều, cùng độ lớn nhưng đặt tại hai vật khác nhau (hai lực trực đối, không phải cặp lực cân bằng).
## Câu 2. Tính lực hấp dẫn và so sánh với trọng lực
Tóm tắt: kg; bán kính cm m; khoảng cách giữa hai tâm cm m.
Vì hai quả cầu đồng chất, khối lượng phân bố đối xứng cầu nên có thể coi như hai chất điểm đặt tại hai tâm; khoảng cách giữa chúng là m (hai quả cầu không chạm nhau vì ).
a) Lực hấp dẫn giữa hai quả cầu
b) So sánh với trọng lực của mỗi quả cầu (lấy )
Tỉ số:
Vậy trọng lực lớn hơn lực hấp dẫn giữa hai quả cầu khoảng lần.
c) Giải thích tại sao hai lực có độ lớn khác nhau
Cả hai đều là lực hấp dẫn, cùng dạng . Lực hấp dẫn giữa hai quả cầu chỉ phụ thuộc khối lượng của chúng (mỗi quả kg). Trọng lực thực chất là lực hấp dẫn giữa quả cầu và Trái Đất, mà khối lượng Trái Đất rất lớn ( kg). Chính khối lượng khổng lồ của Trái Đất làm cho trọng lực lớn hơn lực hấp dẫn giữa hai quả cầu rất nhiều lần.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.