Chuyên đề học tập Vật lí 11

Giải Câu hỏi 2 trang 31 Chuyên đề Vật lí 11

Chuyên đề 2. Truyền thông tin bằng sóng vô tuyến   Đã kiểm

Đề bài

Hãy cho biết dải tần số sóng ngắn và sóng trung mà Đài VOV1 đang sử dụng là bao nhiêu?

Lời giải

## Dải tần số sóng ngắn và sóng trung của Đài VOV1

### 1. Phân loại sóng vô tuyến (theo SGK Vật lí 11)

Trước hết cần nhớ cách phân chia các dải sóng vô tuyến theo tần số ff (và bước sóng λ=cf\lambda = \dfrac{c}{f} với c=3⋅108 m/sc = 3\cdot10^{8}\ \text{m/s}):

| Loại sóng | Bước sóng λ\lambda | Tần số ff |
|-----------|------------------|-----------|
| Sóng dài | 1 km−10 km1\ \text{km} - 10\ \text{km} | 30 kHz−300 kHz30\ \text{kHz} - 300\ \text{kHz} |
| Sóng trung | 100 m−1000 m100\ \text{m} - 1000\ \text{m} | 300 kHz−3 MHz300\ \text{kHz} - 3\ \text{MHz} |
| Sóng ngắn | 10 m−100 m10\ \text{m} - 100\ \text{m} | 3 MHz−30 MHz3\ \text{MHz} - 30\ \text{MHz} |
| Sóng cực ngắn | 1 cm−10 m1\ \text{cm} - 10\ \text{m} | 30 MHz−300 GHz30\ \text{MHz} - 300\ \text{GHz} |

### 2. Các tần số VOV1 đang sử dụng

a) Trên dải sóng trung (MW):

Đài VOV1 phát ở tần số f=675 kHzf = 675\ \text{kHz} (ở một số khu vực còn dùng thêm f=1 242 kHzf = 1\,242\ \text{kHz}). Đổi ra đơn vị MHz:
675 kHz=0,675 MHz675\ \text{kHz} = 0,675\ \text{MHz}
Giá trị này nằm trong khoảng 0,3 MHz−3 MHz0,3\ \text{MHz} - 3\ \text{MHz} nên đúng là sóng trung. Bước sóng tương ứng:
λ=cf=3⋅108675⋅103≈444 m\lambda = \dfrac{c}{f} = \dfrac{3\cdot10^{8}}{675\cdot10^{3}} \approx 444\ \text{m}

b) Trên dải sóng ngắn (SW):

Đài VOV1 phát ở các tần số tiêu biểu f=7 210 kHzf = 7\,210\ \text{kHz} và f=9 530 kHzf = 9\,530\ \text{kHz}. Đổi ra MHz:
7 210 kHz=7,21 MHz;9 530 kHz=9,53 MHz7\,210\ \text{kHz} = 7,21\ \text{MHz}; \qquad 9\,530\ \text{kHz} = 9,53\ \text{MHz}
Các giá trị này đều nằm trong khoảng 3 MHz−30 MHz3\ \text{MHz} - 30\ \text{MHz} nên đúng là sóng ngắn.

### 3. Nhận xét

- Sóng trung bị tầng điện li hấp thụ mạnh vào ban ngày, chỉ truyền xa được vào ban đêm nên VOV1 dùng chủ yếu để phủ sóng trong nước.
- Sóng ngắn được tầng điện li phản xạ nhiều lần nên truyền được rất xa (có thể vòng quanh Trái Đất), được dùng để phát thanh đối ngoại và phủ sóng vùng sâu, vùng xa.

*(Lưu ý: tần số phát thực tế có thể thay đổi theo thời điểm và theo khu vực; nên tra cứu lịch phát sóng cập nhật trên trang chính thức của Đài Tiếng nói Việt Nam.)*

Đáp số

Sóng trung: 675 kHz (và 1 242 kHz) — thuộc dải 300 kHz – 3 MHzSóng ngắn: 7 210 kHz và 9 530 kHz — thuộc dải 3 MHz – 30 MHz

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.