Giải Câu hỏi trang 15 Chuyên đề Vật lí 11
Đề bài
Nêu khái niệm cường độ trường hấp dẫn.
Lời giải
Khái niệm cường độ trường hấp dẫn
Đặt một vật có khối lượng (gọi là vật thử) tại một điểm trong trường hấp dẫn thì vật chịu tác dụng của lực hấp dẫn . Thực nghiệm cho thấy tại mỗi điểm, thương số là một đại lượng không đổi, không phụ thuộc vào khối lượng của vật thử mà chỉ đặc trưng cho trường hấp dẫn tại điểm đang xét. Đại lượng đó gọi là cường độ trường hấp dẫn, kí hiệu .
Định nghĩa: Cường độ trường hấp dẫn tại một điểm là đại lượng vật lí đặc trưng cho trường hấp dẫn về phương diện tác dụng lực tại điểm đó, được đo bằng thương số giữa lực hấp dẫn tác dụng lên một vật đặt tại điểm đó và khối lượng của vật:
Đặc điểm: Cường độ trường hấp dẫn là một đại lượng vectơ, có:
- phương và chiều trùng với phương và chiều của lực hấp dẫn tác dụng lên vật (hướng về phía vật tạo ra trường);
- độ lớn: .
Đơn vị: Trong hệ SI, cường độ trường hấp dẫn có đơn vị là niutơn trên kilôgam (), cũng chính là đơn vị của gia tốc ().
Biểu thức tính tại điểm cách một vật nguồn khối lượng một khoảng :
trong đó là hằng số hấp dẫn. Biểu thức này cho thấy chỉ phụ thuộc vào vật nguồn () và vị trí điểm khảo sát (), không phụ thuộc vào vật thử.
*Nhận xét:* Cường độ trường hấp dẫn tại một điểm cũng chính là gia tốc rơi tự do của vật tại điểm đó.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.