Chuyên đề học tập Vật lí 11

Giải Bài 3 trang 10 Chuyên đề Vật lí 11

Chuyên đề 1. Trường hấp dẫn   Đã kiểm

Đề bài

Nêu tác động của triều cường đối với đời sống của người dân.

Lời giải

## Tác động của triều cường đối với đời sống của người dân

Triều cường là hiện tượng mực nước biển dâng lên cao nhất trong một chu kì thuỷ triều, sinh ra do lực hấp dẫn của Mặt Trăng và Mặt Trời tác dụng lên khối nước trên Trái Đất. Hiện tượng này mạnh nhất vào kì trăng non và trăng tròn, khi Mặt Trăng – Trái Đất – Mặt Trời gần như thẳng hàng nên lực hấp dẫn gây thuỷ triều của Mặt Trăng và Mặt Trời cộng hưởng với nhau. Triều cường tác động đến đời sống người dân theo cả hai mặt: lợi và hại.

### a) Tác động tích cực (mặt lợi)

- Cung cấp nước và phù sa: nước triều dâng đưa nước mặn, nước lợ và phù sa vào vùng cửa sông, bãi bồi ven biển, thuận lợi cho nuôi trồng thuỷ sản (tôm, cua, cá, nghêu, sò) và cho rừng ngập mặn phát triển.
- Hỗ trợ giao thông và đánh bắt: khi triều lên, mực nước sâu hơn giúp tàu thuyền ra vào cảng, đi lại trên sông, kênh rạch, luồng lạch nông dễ dàng; ngư dân tận dụng con nước để đánh bắt và vận chuyển hải sản.
- Phục vụ làm muối và nông nghiệp ven biển: người dân dẫn nước biển vào ruộng muối; nhiều nơi tận dụng con nước để thau chua, rửa mặn, tưới tiêu.
- Tạo nguồn năng lượng tái tạo: chênh lệch mực nước giữa lúc triều lên và triều xuống được khai thác để xây dựng nhà máy điện thuỷ triều, góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch.

###

b) Tác động tiêu cực (mặt hại)

- Ngập lụt vùng thấp: triều cường dâng cao gây ngập úng nhà cửa, đường sá, ruộng đồng ở các đô thị và vùng ven biển thấp (ví dụ nhiều khu vực ở Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long), làm đình trệ giao thông, sinh hoạt và sản xuất.
- Xâm nhập mặn: nước mặn theo triều lấn sâu vào sông và đồng ruộng, làm nhiễm mặn đất và nguồn nước ngọt, gây thiệt hại cho cây trồng và thiếu nước sinh hoạt.
- Xói lở bờ biển, bờ sông: sóng và dòng triều mạnh bào mòn, làm sạt lở đê điều, bờ bao, đất canh tác và các công trình ven biển.
- Gây khó khăn, thiệt hại khác: hư hỏng công trình, ô nhiễm môi trường khi ngập, cản trở tàu thuyền nhỏ ra khơi; khi kết hợp với mưa lớn hoặc bão thì mức độ thiệt hại càng nghiêm trọng.

### Kết luận

Triều cường vừa mang lại lợi ích (nuôi trồng thuỷ sản, giao thông đường thuỷ, làm muối, phát điện thuỷ triều) vừa gây nhiều khó khăn (ngập lụt, xâm nhập mặn, xói lở, hư hại công trình). Vì vậy, người dân cần nắm vững quy luật lên – xuống của thuỷ triều để chủ động khai thác mặt lợi và phòng tránh, giảm nhẹ các tác hại của nó.

Đáp số

Mặt lợi: cấp nước và phù sa cho nuôi trồng thuỷ sản, thuận lợi giao thông thuỷ và đánh bắt, làm muối, phát điện thuỷ triều.Mặt hại: gây ngập lụt vùng thấp, xâm nhập mặn, xói lở bờ biển – bờ sông, hư hại công trình và sinh hoạt. Cần nắm quy luật thuỷ triều để tận dụng lợi ích và phòng tránh tác hại.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.