Giải Bài 2.15 trang 45 Chuyên đề Toán 12
Đề bài
Một bức tranh cao 4 m được treo trên tường có mép dưới cao hơn tầm mắt người quan sát 3 m (như hình vẽ). Người quan sát phải đứng cách tường bao nhiêu mét để có được tầm nhìn thuận lợi nhất (tức là, có góc nhìn lớn nhất)?
Bức tranh treo trên tường, chiều cao bức tranh 4 m. Mép dưới bức tranh cao hơn tầm mắt người quan sát 3 m. Người quan sát đứng cách tường một khoảng, mắt người nhìn lên mép dưới và mép trên bức tranh tạo thành góc nhìn . Đường thẳng đứng (nét đứt) hạ từ bức tranh xuống tầm mắt người quan sát.
Lời giải
Đặt bài toán bằng hàm số.
Gọi (mét, ) là khoảng cách từ người quan sát đến bức tường. Tính từ tầm mắt người quan sát:
- Mép dưới bức tranh ở độ cao m.
- Mép trên bức tranh ở độ cao m.
Gọi là góc nâng từ tầm mắt lên mép trên và là góc nâng lên mép dưới. Khi đó góc nhìn bức tranh là
Lập hàm theo .
Áp dụng công thức trừ hai góc:
Vì là góc nhọn nên lớn nhất khi lớn nhất. Ta xét hàm
Khảo sát để tìm giá trị lớn nhất.
Với : .
Lập bảng biến thiên: khi và khi , nên đạt giá trị lớn nhất tại .
Kết luận.
Góc nhìn lớn nhất khi người quan sát đứng cách tường
(Khi đó , tức .)
Kiểm tra: tại đạo hàm đổi dấu từ dương sang âm ⇒ đây đúng là điểm cực đại (giá trị lớn nhất) của ; đáp số hợp lí về mặt thực tế (khoảng m).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.