Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Bài 1.16 trang 22 Chuyên đề Toán 12

Bài tập cuối Chuyên đề 1   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hai kì thủ Hoà và Trường thi một trận đấu cờ. Biết rằng thể lệ ở mỗi ván đấu trong trận này không có kết quả hoà. Xác suất thắng của Trường trong một ván là 0,4. Trận đấu gồm 7 ván. Người nào thắng một số ván lớn hơn là người thắng cuộc. Tính xác suất để Trường là người thắng cuộc.

Lời giải

Phân tích. Trận đấu gồm 77 ván, mỗi ván không có hoà nên chỉ có hai khả năng: Trường thắng hoặc Trường thua. Các ván đấu độc lập với nhau, xác suất Trường thắng ở mỗi ván đều là p=0,4p = 0{,}4. Đây là dãy n=7n = 7 phép thử Bernoulli.

Gọi XX là số ván Trường thắng trong 77 ván. Khi đó XX tuân theo phân bố nhị thức với tham số n=7n = 7 và p=0,4p = 0{,}4:
P(X=k)=C7k (0,4)k (0,6)7−k,k=0,1,…,7.P(X = k) = C_7^k \,(0{,}4)^k \,(0{,}6)^{7-k}, \quad k = 0,1,\dots,7.

Điều kiện thắng cuộc. Vì trận có 77 ván (số lẻ) và không có hoà, người thắng cuộc là người thắng số ván lớn hơn, tức là thắng từ 44 ván trở lên. Vậy Trường thắng cuộc khi X≥4X \ge 4:
P(X≥4)=P(X=4)+P(X=5)+P(X=6)+P(X=7).P(X \ge 4) = P(X=4) + P(X=5) + P(X=6) + P(X=7).

Tính từng số hạng.
P(X=4)=C74(0,4)4(0,6)3=35⋅0,0256⋅0,216=0,193536.P(X=4) = C_7^4 (0{,}4)^4 (0{,}6)^3 = 35 \cdot 0{,}0256 \cdot 0{,}216 = 0{,}193536.
P(X=5)=C75(0,4)5(0,6)2=21⋅0,01024⋅0,36=0,0774144.P(X=5) = C_7^5 (0{,}4)^5 (0{,}6)^2 = 21 \cdot 0{,}01024 \cdot 0{,}36 = 0{,}0774144.
P(X=6)=C76(0,4)6(0,6)1=7⋅0,004096⋅0,6=0,0172032.P(X=6) = C_7^6 (0{,}4)^6 (0{,}6)^1 = 7 \cdot 0{,}004096 \cdot 0{,}6 = 0{,}0172032.
P(X=7)=C77(0,4)7=0,0016384.P(X=7) = C_7^7 (0{,}4)^7 = 0{,}0016384.

Cộng lại.
P(X≥4)=0,193536+0,0774144+0,0172032+0,0016384=0,289792.P(X \ge 4) = 0{,}193536 + 0{,}0774144 + 0{,}0172032 + 0{,}0016384 = 0{,}289792.

Kiểm tra lại. Tính theo biến cố đối: P(X≤3)=P(X=0)+P(X=1)+P(X=2)+P(X=3)P(X \le 3) = P(X=0)+P(X=1)+P(X=2)+P(X=3). Ta có P(X=0)=(0,6)7=0,0279936P(X=0)=(0{,}6)^7=0{,}0279936, P(X=1)=7(0,4)(0,6)6=0,1306368P(X=1)=7(0{,}4)(0{,}6)^6=0{,}1306368, P(X=2)=21(0,4)2(0,6)5=0,2612736P(X=2)=21(0{,}4)^2(0{,}6)^5=0{,}2612736, P(X=3)=35(0,4)3(0,6)4=0,290304P(X=3)=35(0{,}4)^3(0{,}6)^4=0{,}290304. Tổng P(X≤3)=0,710208P(X\le 3)=0{,}710208, nên P(X≥4)=1−0,710208=0,289792P(X\ge 4)=1-0{,}710208=0{,}289792 — khớp với kết quả trên.

Kết luận. Xác suất để Trường là người thắng cuộc là P(X≥4)≈0,29.P(X \ge 4) \approx 0{,}29.

Đáp số

≈ 0,29 (chính xác 0,289792)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.