Giải Bài 3.5 trang 65 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Khi nào thì hình chiếu đứng của một đoạn thẳng là một điểm? Khi nào thì hình chiếu bằng của một đoạn thẳng là một điểm?
Lời giải
Nhắc lại. Phép chiếu dùng trong vẽ kĩ thuật là phép chiếu vuông góc:
- Hình chiếu đứng của một vật là hình chiếu vuông góc của vật đó lên mặt phẳng hình chiếu đứng (mặt phẳng thẳng đứng), theo hướng chiếu vuông góc với mặt phẳng này.
- Hình chiếu bằng là hình chiếu vuông góc lên mặt phẳng hình chiếu bằng (mặt phẳng nằm ngang), theo hướng chiếu vuông góc với mặt phẳng đó.
Nhận xét chung. Khi chiếu vuông góc một đoạn thẳng lên một mặt phẳng , hai đầu mút chiếu thành . Hình chiếu là một điểm khi và chỉ khi , tức là hai tia chiếu qua và trùng nhau. Vì các tia chiếu đều vuông góc với (song song với nhau), điều đó xảy ra đúng khi cả và cùng nằm trên một đường thẳng vuông góc với , nghĩa là:
a) Hình chiếu đứng của là một điểm.
Áp dụng nhận xét trên với là mặt phẳng hình chiếu đứng: hình chiếu đứng của là một điểm khi và chỉ khi vuông góc với mặt phẳng hình chiếu đứng (khi đó song song với hướng chiếu đứng, tức là nằm theo phương chiếu từ trước ra sau).
b) Hình chiếu bằng của là một điểm.
Tương tự, với là mặt phẳng hình chiếu bằng: hình chiếu bằng của là một điểm khi và chỉ khi vuông góc với mặt phẳng hình chiếu bằng (khi đó thẳng đứng, song song với hướng chiếu bằng từ trên xuống).
Kiểm tra lại: trong cả hai trường hợp, đoạn nằm trọn trên một tia chiếu nên hai đầu mút chồng lên nhau khi chiếu, cho ảnh là một điểm — phù hợp.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.