Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 3.3 trang 65 Chuyên đề Toán 11

Bài tập cuối chương III   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trên hình chiếu của mỗi vật thể (H.3.27) còn thiếu một số nét. Bổ sung các nét còn thiếu đó.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 65 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.27: gồm bốn nhóm hình. Mỗi nhóm có một hình chiếu trục đo (hình khối 3D) của một vật thể và các hình chiếu vuông góc (hình chiếu đứng, hình chiếu bằng, hình chiếu cạnh) của vật thể đó nhưng còn thiếu một số nét. Nhóm 1: vật thể dạng bậc thang; nhóm 2: các hình chiếu phẳng kèm theo; nhóm 3: vật thể dạng khối chữ L nằm ngang; nhóm 4: các hình chiếu phẳng kèm theo.

Lời giải

Phương pháp. Mỗi vật thể được cho bằng hình chiếu trục đo (hình khối 3D) và các hình chiếu vuông góc: hình chiếu đứng (nhìn từ trước), hình chiếu bằng (nhìn từ trên), hình chiếu cạnh (nhìn từ trái). Đối chiếu từng cạnh, từng mặt của khối 3D với các hình chiếu, theo quy tắc:

- Cạnh nhìn thấy trên một hình chiếu vẽ bằng nét liền đậm; cạnh bị khuất vẽ bằng nét đứt.
- Các hình chiếu phải đúng quan hệ gióng: hình chiếu đứng và hình chiếu bằng thẳng hàng theo phương thẳng đứng; hình chiếu đứng và hình chiếu cạnh thẳng hàng theo phương ngang; chiều rộng trên hình chiếu bằng bằng chiều rộng trên hình chiếu cạnh.

a) Vật thể dạng bậc thang (nhóm 1 – 2). Vật thể gồm hai khối hộp chồng lên nhau tạo thành một bậc.

- *Hình chiếu đứng:* bổ sung nét liền đậm của đường gãy tạo thành bậc (một đoạn nằm ngang là mặt bậc, một đoạn thẳng đứng là mặt đứng của bậc) để đường bao khép kín có dạng bậc thang.
- *Hình chiếu bằng:* hai mặt trên của hai bậc tuy ở hai độ cao khác nhau nhưng đều nhìn thấy từ trên, nên bổ sung nét liền đậm là cạnh phân giới giữa hai mặt đó.
- *Hình chiếu cạnh:* bổ sung nét liền đậm của đường bậc tương ứng (gióng đúng độ cao với hình chiếu đứng); cạnh nào của bậc bị thân vật thể che theo hướng nhìn từ trái thì vẽ bằng nét đứt.

b) Vật thể dạng khối chữ L nằm ngang (nhóm 3 – 4). Vật thể là khối lăng trụ có tiết diện hình chữ L (khối hộp bị khoét một góc).

- *Hình chiếu đứng:* bổ sung nét liền đậm cho hai đoạn (nằm ngang và thẳng đứng) tại góc lõm để đường bao khép kín thành hình chữ L.
- *Hình chiếu bằng:* bổ sung nét liền đậm là cạnh phân giới giữa phần cao và phần thấp của chữ L (cả hai mặt đều nhìn thấy từ trên).
- *Hình chiếu cạnh:* khối chữ L kéo dài theo chiều sâu nên cạnh của góc lõm bị khuất theo hướng nhìn từ trái; bổ sung nét đứt biểu diễn cạnh khuất đó, đồng thời bổ sung nét liền đậm cho phần đường bao ngoài còn thiếu.

Kiểm tra lại. Sau khi bổ sung, với mỗi vật thể: đường bao của từng hình chiếu khép kín; cạnh thấy là nét liền đậm, cạnh khuất là nét đứt; các nét bổ sung thẳng hàng theo đúng các đường gióng giữa ba hình chiếu. Đối chiếu ngược với hình chiếu trục đo, mọi cạnh của vật thể đều đã được biểu diễn đầy đủ.

Đáp số

a) Vật thể bậc thang: bổ sung nét liền đậm của đường bậc trên hình chiếu đứng và hình chiếu cạnh; nét liền đậm phân giới hai mặt bậc trên hình chiếu bằng; nét đứt cho cạnh bị khuất (nếu có) trên hình chiếu cạnh.b) Vật thể khối chữ L nằm ngang: bổ sung nét liền đậm khép kín đường bao chữ L trên hình chiếu đứng; nét liền đậm phân giới phần cao – phần thấp trên hình chiếu bằng; nét đứt cho cạnh góc lõm bị khuất và nét liền đậm cho đường bao còn thiếu trên hình chiếu cạnh.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.