Giải Bài 2.5 trang 40 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Chứng minh rằng không tồn tại đồ thị với các đỉnh có bậc là 2, 3, 3, 4, 4 và 5.
Lời giải
Phân tích. Giả sử tồn tại một đồ thị có đúng 6 đỉnh với các bậc lần lượt là . Ta sẽ chỉ ra điều này mâu thuẫn.
Áp dụng Định lí bắt tay (tổng các bậc). Trong một đồ thị, mỗi cạnh được tính vào bậc của đúng hai đỉnh (hai đầu mút của nó), nên tổng tất cả các bậc của các đỉnh bằng hai lần số cạnh:
với là số cạnh. Do đó tổng các bậc luôn là một số chẵn.
Tính tổng các bậc đã cho.
Đây là một số lẻ. Nếu đồ thị tồn tại thì , suy ra không phải số nguyên — vô lí.
Cách nói khác (hệ quả về số đỉnh bậc lẻ). Theo hệ quả của Định lí bắt tay, số đỉnh có bậc lẻ trong mọi đồ thị luôn là số chẵn. Ở đây các đỉnh bậc lẻ là ba đỉnh có bậc , tức là có đỉnh bậc lẻ — một số lẻ, mâu thuẫn.
Kết luận. Giả thiết dẫn đến mâu thuẫn, vậy không tồn tại đồ thị nào có các đỉnh với bậc là . (đpcm)
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.