Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 2.4 trang 40 Chuyên đề Toán 11

Bài tập (Bài 6. Một vài khái niệm cơ bản)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chứng minh rằng một đồ thị đầy đủ có nn đỉnh thì có n(n−1)2\dfrac{n(n-1)}{2} cạnh.

Lời giải

Cách 1 (dùng số cặp đỉnh).

Đồ thị đầy đủ nn đỉnh, kí hiệu KnK_n, là đồ thị mà hai đỉnh phân biệt bất kì đều được nối với nhau bởi đúng một cạnh. Do đó mỗi cạnh của KnK_n tương ứng với một cách chọn ra 22 đỉnh phân biệt trong nn đỉnh, và ngược lại mỗi cách chọn 22 đỉnh cho đúng một cạnh.

Vậy số cạnh của KnK_n bằng số cách chọn 22 đỉnh (không kể thứ tự) từ nn đỉnh, tức là
Cn2=n!2! (n−2)!=n(n−1)2.C_n^2=\dfrac{n!}{2!\,(n-2)!}=\dfrac{n(n-1)}{2}.

Cách 2 (dùng bậc của đỉnh).

Trong KnK_n, mỗi đỉnh được nối với n−1n-1 đỉnh còn lại nên có bậc bằng n−1n-1. Tổng bậc của tất cả các đỉnh là
∑deg⁡=n(n−1).\sum \deg = n(n-1).
Theo định lí về tổng các bậc (tổng bậc của mọi đỉnh bằng hai lần số cạnh), nếu gọi số cạnh là mm thì 2m=n(n−1)2m=n(n-1), suy ra
m=n(n−1)2.m=\dfrac{n(n-1)}{2}.

Kết luận. Đồ thị đầy đủ có nn đỉnh thì có n(n−1)2\dfrac{n(n-1)}{2} cạnh (đpcm).

*Kiểm tra lại:* với n=3n=3 (tam giác) ta được 3⋅22=3\dfrac{3\cdot 2}{2}=3 cạnh; với n=4n=4 ta được 4⋅32=6\dfrac{4\cdot 3}{2}=6 cạnh — đúng như hình vẽ K3, K4K_3,\,K_4.

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.