Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 3.11 trang 53 Chuyên đề Toán 10

Bài tập cuối Chương III. Phương pháp toạ độ trong mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chứng minh rằng tích các khoảng cách từ một điểm bất kì thuộc hypebol đến hai đường tiệm cận của nó là một số không đổi.

Lời giải

Thiết lập bài toán.

Xét hypebol ở dạng chính tắc
x2a2−y2b2=1(a>0, b>0).\frac{x^2}{a^2}-\frac{y^2}{b^2}=1\qquad(a>0,\ b>0).

Hai đường tiệm cận của hypebol này là y=baxy=\dfrac{b}{a}x và y=−baxy=-\dfrac{b}{a}x, viết dưới dạng tổng quát:
Δ1: bx−ay=0,Δ2: bx+ay=0.\Delta_1:\ bx-ay=0,\qquad \Delta_2:\ bx+ay=0.

Gọi M(x0;y0)M(x_0;y_0) là một điểm bất kì thuộc hypebol. Khi đó
x02a2−y02b2=1 ⟹ b2x02−a2y02=a2b2.(∗)\frac{x_0^2}{a^2}-\frac{y_0^2}{b^2}=1\ \Longrightarrow\ b^2x_0^2-a^2y_0^2=a^2b^2.\quad(*)

Khoảng cách từ MM đến hai tiệm cận.

Áp dụng công thức khoảng cách từ một điểm đến một đường thẳng:
d1=d(M,Δ1)=∣bx0−ay0∣a2+b2,d2=d(M,Δ2)=∣bx0+ay0∣a2+b2.d_1=d(M,\Delta_1)=\frac{|bx_0-ay_0|}{\sqrt{a^2+b^2}},\qquad d_2=d(M,\Delta_2)=\frac{|bx_0+ay_0|}{\sqrt{a^2+b^2}}.

Tích hai khoảng cách.

d1⋅d2=∣bx0−ay0∣⋅∣bx0+ay0∣a2+b2⋅a2+b2=∣(bx0)2−(ay0)2∣a2+b2=∣b2x02−a2y02∣a2+b2.d_1\cdot d_2=\frac{|bx_0-ay_0|\cdot|bx_0+ay_0|}{\sqrt{a^2+b^2}\cdot\sqrt{a^2+b^2}}=\frac{\left|(bx_0)^2-(ay_0)^2\right|}{a^2+b^2}=\frac{|b^2x_0^2-a^2y_0^2|}{a^2+b^2}.

Thay hệ thức (∗)(*) vào tử số:
d1⋅d2=a2b2a2+b2.d_1\cdot d_2=\frac{a^2b^2}{a^2+b^2}.

Kết luận.

Vì a,ba,b là các hằng số xác định của hypebol nên a2b2a2+b2\dfrac{a^2b^2}{a^2+b^2} là một số không đổi, không phụ thuộc vào vị trí điểm MM. Vậy tích các khoảng cách từ một điểm bất kì thuộc hypebol đến hai đường tiệm cận luôn bằng a2b2a2+b2\dfrac{a^2b^2}{a^2+b^2} — một số không đổi (đpcm).

Đáp số

đpcm (tích không đổi, bằng a2b2a2+b2\dfrac{a^2b^2}{a^2+b^2})

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.