Giải Bài 3.4 trang 45 Chuyên đề Toán 10
Đề bài
Đường tròn phụ của hình elip là đường tròn có đường kính là trục nhỏ của elip (H.3.8). Do đó, đường tròn phụ là đường tròn lớn nhất có thể nằm bên trong một hình elip. Tìm phương trình đường tròn phụ của elip và chứng minh rằng, nếu điểm thuộc elip thì điểm thuộc đường tròn phụ.
Hình 3.8: Một hình elip (nét đỏ) nằm ngang với trục lớn theo phương ngang, trục nhỏ theo phương dọc. Bên trong elip là một đường tròn (nét xanh) có đường kính bằng trục nhỏ của elip (đường tròn phụ), tiếp xúc với elip tại hai đầu mút của trục nhỏ.
Lời giải
Phương trình đường tròn phụ.
Elip (với ) có trục lớn nằm trên với độ dài , trục nhỏ nằm trên với hai đầu mút là và , độ dài trục nhỏ bằng .
Đường tròn phụ có đường kính là trục nhỏ của elip, nên nó có:
- tâm là trung điểm của trục nhỏ, tức là gốc tọa độ ;
- bán kính .
Vậy phương trình đường tròn phụ là
Chứng minh: nếu thuộc elip thì thuộc đường tròn phụ.
Vì thuộc elip nên tọa độ của thỏa mãn phương trình elip:
Nhân hai vế của đẳng thức này với , ta được:
Xét điểm . Thay tọa độ của vào vế trái phương trình đường tròn phụ:
Theo , biểu thức này bằng . Do đó
tức là tọa độ điểm thỏa mãn phương trình .
Vậy điểm thuộc đường tròn phụ (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.