Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 3.3 trang 44 Chuyên đề Toán 10

Bài 5. Elip   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho elip x29+y25=1\dfrac{x^2}{9}+\dfrac{y^2}{5}=1.

a) Qua tiêu điểm của elip vẽ đường thẳng vuông góc với trục OxOx, cắt elip tại hai điểm AA và BB. Tính độ dài đoạn thẳng ABAB.

b) Tìm điểm MM trên elip sao cho MF1=2MF2MF_1=2MF_2 với F1F_1 và F2F_2 là hai tiêu điểm của elip (hoành độ của F1F_1 âm).

Lời giải

Từ phương trình x29+y25=1\dfrac{x^2}{9}+\dfrac{y^2}{5}=1 ta có a2=9, b2=5a^2=9,\ b^2=5, suy ra a=3, b=5a=3,\ b=\sqrt5 và c2=a2−b2=9−5=4c^2=a^2-b^2=9-5=4, nên c=2c=2.

Hai tiêu điểm là F1(−2;0)F_1(-2;0) và F2(2;0)F_2(2;0).

a) Đường thẳng qua tiêu điểm, vuông góc với trục OxOx có dạng x=±2x=\pm 2 (ứng với mỗi tiêu điểm). Xét x=2x=2 (trường hợp x=−2x=-2 cho kết quả như nhau do tính đối xứng).

Thay x=2x=2 vào phương trình elip:
229+y25=1 ⇒ y25=1−49=59 ⇒ y2=259 ⇒ y=±53.\dfrac{2^2}{9}+\dfrac{y^2}{5}=1\ \Rightarrow\ \dfrac{y^2}{5}=1-\dfrac{4}{9}=\dfrac{5}{9}\ \Rightarrow\ y^2=\dfrac{25}{9}\ \Rightarrow\ y=\pm\dfrac{5}{3}.

Vậy hai giao điểm là A(2;53)A\left(2;\dfrac{5}{3}\right) và B(2;−53)B\left(2;-\dfrac{5}{3}\right).

Độ dài đoạn thẳng:
AB=∣53−(−53)∣=103.AB=\left|\dfrac{5}{3}-\left(-\dfrac{5}{3}\right)\right|=\dfrac{10}{3}.

(Có thể kiểm tra bằng công thức bán kính qua tiêu: AB=2b2a=2⋅53=103AB=\dfrac{2b^2}{a}=\dfrac{2\cdot 5}{3}=\dfrac{10}{3}.)

b) Gọi MM là điểm trên elip. Theo định nghĩa elip: MF1+MF2=2a=6MF_1+MF_2=2a=6.

Kết hợp với giả thiết MF1=2MF2MF_1=2MF_2:
2MF2+MF2=6 ⇒ 3MF2=6 ⇒ MF2=2,MF1=4.2MF_2+MF_2=6\ \Rightarrow\ 3MF_2=6\ \Rightarrow\ MF_2=2,\quad MF_1=4.

Gọi M(x;y)M(x;y). Ta có F1(−2;0), F2(2;0)F_1(-2;0),\ F_2(2;0), suy ra:
MF12=(x+2)2+y2=16,MF22=(x−2)2+y2=4.MF_1^2=(x+2)^2+y^2=16,\qquad MF_2^2=(x-2)^2+y^2=4.

Trừ vế theo vế:
(x+2)2−(x−2)2=12 ⇒ 8x=12 ⇒ x=32.(x+2)^2-(x-2)^2=12\ \Rightarrow\ 8x=12\ \Rightarrow\ x=\dfrac{3}{2}.

Thay x=32x=\dfrac{3}{2} vào phương trình elip:
y2=5(1−x29)=5(1−9/49)=5(1−14)=154 ⇒ y=±152.y^2=5\left(1-\dfrac{x^2}{9}\right)=5\left(1-\dfrac{9/4}{9}\right)=5\left(1-\dfrac{1}{4}\right)=\dfrac{15}{4}\ \Rightarrow\ y=\pm\dfrac{\sqrt{15}}{2}.

Vậy có hai điểm thỏa mãn: M(32;152)M\left(\dfrac{3}{2};\dfrac{\sqrt{15}}{2}\right) và M(32;−152)M\left(\dfrac{3}{2};-\dfrac{\sqrt{15}}{2}\right).

*Kiểm tra:* MF2=(32−2)2+154=14+154=4=2MF_2=\sqrt{\left(\dfrac{3}{2}-2\right)^2+\dfrac{15}{4}}=\sqrt{\dfrac{1}{4}+\dfrac{15}{4}}=\sqrt4=2 và MF1=6−2=4=2MF2MF_1=6-2=4=2MF_2 (đúng).

Đáp số

AB=103≈3,33AB=\dfrac{10}{3}\approx 3{,}33M(32;±152)M\left(\dfrac{3}{2};\pm\dfrac{\sqrt{15}}{2}\right), tức M(1,5;±1,94)M(1{,}5;\pm1{,}94)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.