Giải Bài 1.25 trang 24 Chuyên đề Toán 10
Đề bài
Giải bài toán dân gian sau:
Em đi chợ phiên
Anh gửi một tiền
Cam, thanh yên, quýt
Không nhiều thì ít
Mua đủ một trăm
Cam ba đồng một
Quýt một đồng năm
Thanh yên tươi tốt
Năm đồng một trái.
Hỏi mỗi thứ mua bao nhiêu trái, biết một tiền bằng 60 đồng?
Lời giải
Gọi ẩn. Gọi số trái cam, thanh yên, quýt mua được lần lượt là (trái), với là các số nguyên dương.
Lập hệ.
a) *Điều kiện về số trái:* Mua đủ một trăm trái nên
b) *Điều kiện về số tiền:* Một tiền bằng đồng, mà giá tiền là:
- Cam ba đồng một trái: mỗi trái cam đồng tốn đồng.
- Thanh yên năm đồng một trái: mỗi trái đồng tốn đồng.
- Quýt một đồng năm trái: mỗi trái đồng tốn đồng.
Tổng số tiền là đồng nên
Vậy ta có hệ:
c) *Giải hệ.* Nhân phương trình thứ hai với :
Lấy phương trình này trừ phương trình thứ nhất ():
Suy ra
Vì nguyên dương nên phải chia hết cho và không âm. Xét cho . Thử lần lượt , chỉ có cho
Khi đó
Kết luận. Mua trái cam, trái thanh yên và trái quýt.
Kiểm tra lại.
- Số trái: (đúng — mua đủ một trăm).
- Số tiền: đồng một tiền (đúng).
Vậy đáp số thỏa mãn mọi điều kiện của bài toán.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.