Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 1.20 trang 23 Chuyên đề Toán 10

Bài tập cuối chuyên đề 1   Đã kiểm chéo

Đề bài

Bác An là chủ cửa hàng kinh doanh cà phê cho những người sành cà phê. Bác có ba loại cà phê nổi tiếng của Việt Nam: Arabica, Robusta và Moka với giá bán lần lượt là 320 nghìn đồng/kg, 280 nghìn đồng/kg và 260 nghìn đồng/kg. Bác muốn trộn ba loại cà phê này để được một hỗn hợp cà phê, sau đó đóng thành các gói 1 kg, bán với giá 300 nghìn đồng/kg và lượng cà phê Moka gấp đôi lượng cà phê Robusta trong mỗi gói. Hỏi bác cần trộn ba loại cà phê này theo tỉ lệ nào?

Lời giải

Lập hệ phương trình.

Xét một gói cà phê 11 kg. Gọi x, y, zx,\,y,\,z (kg) lần lượt là khối lượng cà phê Arabica, Robusta và Moka có trong gói, với điều kiện x, y, z≥0x,\,y,\,z \ge 0.

- Mỗi gói nặng 11 kg nên:
x+y+z=1.x + y + z = 1.

- Lượng Moka gấp đôi lượng Robusta nên:
z=2y⟺2y−z=0.z = 2y \quad\Longleftrightarrow\quad 2y - z = 0.

- Giá tiền cà phê trong gói (theo giá mua) phải bằng giá bán 300300 nghìn đồng/kg × 1\times\,1 kg =300=300 nghìn đồng:
320x+280y+260z=300.320x + 280y + 260z = 300.

Ta được hệ ba phương trình bậc nhất ba ẩn:
{x+y+z=1z=2y320x+280y+260z=300.\begin{cases} x + y + z = 1 \\ z = 2y \\ 320x + 280y + 260z = 300. \end{cases}

Giải hệ.

Thay z=2yz = 2y vào phương trình thứ nhất:
x+y+2y=1  ⟹  x=1−3y.x + y + 2y = 1 \;\Longrightarrow\; x = 1 - 3y.

Thay z=2yz = 2y và x=1−3yx = 1 - 3y vào phương trình thứ ba:
320(1−3y)+280y+260⋅2y=300320(1 - 3y) + 280y + 260\cdot 2y = 300
320−960y+280y+520y=300320 - 960y + 280y + 520y = 300
320−160y=300  ⟹  160y=20  ⟹  y=18=0,125.320 - 160y = 300 \;\Longrightarrow\; 160y = 20 \;\Longrightarrow\; y = \dfrac{1}{8} = 0{,}125.

Từ đó:
z=2y=14=0,25;x=1−3⋅18=58=0,625.z = 2y = \dfrac{1}{4} = 0{,}25; \qquad x = 1 - 3\cdot\dfrac{1}{8} = \dfrac{5}{8} = 0{,}625.

Các giá trị đều không âm nên thoả mãn điều kiện.

Kiểm tra lại.

- Tổng khối lượng: 0,625+0,125+0,25=10{,}625 + 0{,}125 + 0{,}25 = 1 (kg). ✓\checkmark
- Moka gấp đôi Robusta: 0,25=2⋅0,1250{,}25 = 2\cdot 0{,}125. ✓\checkmark
- Giá tiền: 320⋅0,625+280⋅0,125+260⋅0,25=200+35+65=300320\cdot 0{,}625 + 280\cdot 0{,}125 + 260\cdot 0{,}25 = 200 + 35 + 65 = 300 (nghìn đồng). ✓\checkmark

Kết luận.

Tỉ lệ khối lượng ba loại cà phê Arabica : Robusta : Moka là
x:y:z=58:18:28=5:1:2.x : y : z = \dfrac{5}{8} : \dfrac{1}{8} : \dfrac{2}{8} = 5 : 1 : 2.

Vậy bác An cần trộn Arabica, Robusta và Moka theo tỉ lệ 5:1:25 : 1 : 2 (tức mỗi gói 11 kg gồm 0,6250{,}625 kg Arabica, 0,1250{,}125 kg Robusta và 0,250{,}25 kg Moka).

Đáp số

Arabica : Robusta : Moka = 5 : 1 : 2 (tương ứng 0,625 kg; 0,125 kg; 0,25 kg trong mỗi gói 1 kg)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.