Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 1.11 trang 20 Chuyên đề Toán 10

Bài 2. Ứng dụng của hệ phương trình bậc nhất ba ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ba lớp 10AA, 10BB, 10CC của một trường trung học phổ thông gồm 128 em học sinh cùng tham gia lao động trồng cây. Tính trung bình, mỗi em lớp 10AA trồng được 3 cây xoan và 4 cây bạch đàn; mỗi em lớp 10BB trồng được 2 cây xoan và 5 cây bạch đàn; mỗi em lớp 10CC trồng được 6 cây xoan. Cả ba lớp trồng được tổng cộng 476 cây xoan và 375 cây bạch đàn. Hỏi mỗi lớp có bao nhiêu em?

Lời giải

Gọi ẩn. Gọi số học sinh của ba lớp 10A, 10B, 10C lần lượt là x, y, zx,\ y,\ z (học sinh, x,y,z∈N∗x,y,z\in\mathbb{N}^{*}).

Lập hệ phương trình.

- Tổng số học sinh ba lớp là 128128 em:
x+y+z=128.x+y+z=128.

- Số cây xoan: mỗi em 10A trồng 33 cây, mỗi em 10B trồng 22 cây, mỗi em 10C trồng 66 cây, tổng cộng 476476 cây:
3x+2y+6z=476.3x+2y+6z=476.

- Số cây bạch đàn: mỗi em 10A trồng 44 cây, mỗi em 10B trồng 55 cây, lớp 10C không trồng, tổng cộng 375375 cây:
4x+5y=375.4x+5y=375.

Ta được hệ phương trình bậc nhất ba ẩn:
{x+y+z=1283x+2y+6z=4764x+5y=375.\begin{cases} x+y+z=128 \\ 3x+2y+6z=476 \\ 4x+5y=375. \end{cases}

Giải hệ.

Từ phương trình thứ nhất: z=128−x−yz=128-x-y. Thế vào phương trình thứ hai:
3x+2y+6(128−x−y)=476  ⟹  −3x−4y=−292  ⟹  3x+4y=292.3x+2y+6(128-x-y)=476 \;\Longrightarrow\; -3x-4y=-292 \;\Longrightarrow\; 3x+4y=292.

Kết hợp với phương trình thứ ba, ta có hệ hai ẩn:
{3x+4y=2924x+5y=375.\begin{cases} 3x+4y=292 \\ 4x+5y=375. \end{cases}

Nhân phương trình trên với 44, phương trình dưới với 33:
{12x+16y=116812x+15y=1125.\begin{cases} 12x+16y=1168 \\ 12x+15y=1125. \end{cases}

Trừ vế theo vế: y=43y=43.

Thay vào 3x+4y=2923x+4y=292: 3x+4⋅43=292⇒3x=120⇒x=403x+4\cdot 43=292 \Rightarrow 3x=120 \Rightarrow x=40.

Do đó z=128−40−43=45z=128-40-43=45.

Kiểm tra lại đáp số.
- Tổng học sinh: 40+43+45=12840+43+45=128 ✓
- Cây xoan: 3⋅40+2⋅43+6⋅45=120+86+270=4763\cdot40+2\cdot43+6\cdot45=120+86+270=476 ✓
- Cây bạch đàn: 4⋅40+5⋅43=160+215=3754\cdot40+5\cdot43=160+215=375 ✓

Kết luận. Lớp 10A có 4040 em, lớp 10B có 4343 em, lớp 10C có 4545 em.

Đáp số

Lớp 10A: 40 em; lớp 10B: 43 em; lớp 10C: 45 em

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.