Giải Câu hỏi trang 48 Chuyên đề Tin học 12

Lời giải

1. Tóm tắt các biện pháp bảo vệ dữ liệu cơ bản

Để bảo đảm an toàn dữ liệu, cần kết hợp nhiều biện pháp sau:

a) Sao lưu dữ liệu (backup) định kỳ: Tạo bản sao dữ liệu và lưu ở nơi an toàn (ổ đĩa ngoài, máy chủ khác, dịch vụ đám mây), theo lịch đều đặn để khi dữ liệu gốc bị hỏng, mất hoặc bị tấn công thì có thể khôi phục lại. Nên áp dụng nguyên tắc nhiều bản sao, đặt ở nhiều vị trí khác nhau.

b) Kiểm soát và phân quyền truy cập: Dùng tài khoản, mật khẩu mạnh và cơ chế xác thực để chỉ những người có thẩm quyền mới được đọc/ghi/sửa dữ liệu; mỗi người chỉ được cấp quyền phù hợp với công việc.

c) Mã hóa dữ liệu: Mã hóa dữ liệu khi lưu trữ và khi truyền trên mạng để nếu bị đánh cắp thì kẻ gian cũng không đọc được nội dung.

d) Dùng phần mềm bảo vệ: Cài và cập nhật phần mềm phòng chống virus, mã độc; sử dụng tường lửa (firewall) để ngăn truy cập trái phép.

e) Cập nhật hệ thống và phần mềm: Thường xuyên cập nhật hệ điều hành, ứng dụng để vá các lỗ hổng bảo mật.

g) Bảo vệ vật lý và phòng ngừa sự cố: Bảo quản thiết bị lưu trữ nơi an toàn, chống mất cắp, cháy nổ, hư hỏng; dùng nguồn điện dự phòng (UPS) để tránh mất dữ liệu khi mất điện đột ngột.

2. Tại sao cần kiểm tra dữ liệu sao lưu và dữ liệu khôi phục?

Cần kiểm tra vì:

a) Bảo đảm bản sao lưu thực sự dùng được: Quá trình sao lưu có thể bị lỗi, thiếu tệp, tệp bị hỏng hoặc không đầy đủ. Nếu không kiểm tra, ta chỉ tưởng rằng đã có bản sao an toàn, nhưng đến khi cần lại không khôi phục được — gây mất dữ liệu nghiêm trọng (cảm giác an toàn giả).

b) Bảo đảm dữ liệu khôi phục đúng và toàn vẹn: Kiểm tra dữ liệu sau khi khôi phục giúp xác nhận dữ liệu khôi phục đầy đủ, chính xác, không bị sai lệch hay thiếu so với dữ liệu gốc, và hệ thống hoạt động bình thường với dữ liệu đó.

c) Phát hiện và xử lý sự cố kịp thời: Việc kiểm tra (thử khôi phục định kỳ) giúp phát hiện sớm các vấn đề của quy trình sao lưu — khôi phục để kịp thời điều chỉnh, bảo đảm khi xảy ra sự cố thật thì việc khôi phục diễn ra nhanh và an toàn.

Đáp số