Giải Luyện tập 1 trang 83 Chuyên đề Tin học 12

Lời giải

a) Chọn dạng biểu đồ

Yêu cầu là mô tả cơ cấu nhóm tuổi của lao động, tức là tỉ lệ phần trăm của từng nhóm so với tổng số lao động. Để thể hiện phần đóng góp của mỗi thành phần trong một tổng thể $100\%$, dạng phù hợp nhất là biểu đồ hình tròn (Pie Chart). Mỗi hình quạt tương ứng với một nhóm tuổi, độ lớn của quạt tỉ lệ với số lao động của nhóm đó.

b) Ví dụ bằng số

Giả sử một doanh nghiệp có tổng số $200$ lao động, phân theo nhóm tuổi như sau:

| Nhóm tuổi | Số lao động (người) | Tỉ lệ |
|---|---|---|
| Dưới 30 tuổi | 60 | $\dfrac{60}{200}\times 100\% = 30\%$ |
| Từ 30 đến 40 tuổi | 80 | $\dfrac{80}{200}\times 100\% = 40\%$ |
| Từ 41 đến 50 tuổi | 40 | $\dfrac{40}{200}\times 100\% = 20\%$ |
| Trên 50 tuổi | 20 | $\dfrac{20}{200}\times 100\% = 10\%$ |
| Tổng | 200 | 100% |

Kiểm tra: $60+80+40+20=200$ (người) và $30\%+40\%+20\%+10\%=100\%$ nên dữ liệu hợp lệ.

c) Các bước vẽ biểu đồ hình tròn trong Excel

1. Nhập dữ liệu. Nhập vào hai cột: cột A ghi tên nhóm tuổi, cột B ghi số lao động tương ứng.

```
A1: Nhóm tuổi B1: Số lao động
A2: Dưới 30 tuổi B2: 60
A3: Từ 30 đến 40 tuổi B3: 80
A4: Từ 41 đến 50 tuổi B4: 40
A5: Trên 50 tuổi B5: 20
```

2. Chọn vùng dữ liệu. Bôi đen khối $A1:B5$ (gồm cả dòng tiêu đề, không đưa dòng *Tổng* vào để biểu đồ không bị sai tỉ lệ).
3. Chèn biểu đồ. Mở thẻ Insert → nhóm Charts → chọn Pie → chọn kiểu 2-D Pie. Excel tự tính và vẽ các hình quạt theo tỉ lệ.
4. Hiển thị nhãn dữ liệu. Nháy vào biểu đồ → Chart Elements (dấu +) → đánh dấu Data Labels; vào *More Options* → chọn Percentage để hiện tỉ lệ phần trăm trên mỗi quạt (có thể bật thêm Legend để ghi tên nhóm theo màu).
5. Đặt tiêu đề. Nháy vào Chart Title và gõ "Cơ cấu nhóm tuổi của lao động".
6. Lưu tệp bằng File → Save.

Kết quả: Biểu đồ hình tròn gồm $4$ quạt ứng với $30\%,\ 40\%,\ 20\%,\ 10\%$; quạt lớn nhất là nhóm từ 30 đến 40 tuổi, trực quan thể hiện tỉ trọng của từng nhóm tuổi trong doanh nghiệp.

Đáp số