Giải Câu hỏi trang 80 Chuyên đề Tin học 12

Lời giải

Nhắc lại quy tắc chọn biểu đồ trong SGK:

- Biểu đồ cột: dùng để *so sánh* số lượng, độ lớn giữa các đối tượng/nhóm khác nhau.
- Biểu đồ hình tròn (biểu đồ quạt): dùng để mô tả *tỉ lệ, cơ cấu* – phần đóng góp của từng thành phần trong một tổng thể (tổng các phần bằng $100\%$).
- Biểu đồ đường: dùng để mô tả *xu hướng thay đổi* của dữ liệu theo thời gian.

1) Số giờ tự học trung bình mỗi tuần dành cho các môn (lớp 11)

Ở đây cần *so sánh* số giờ tự học giữa các môn học khác nhau (Toán, Văn, Anh, Lí…). Mỗi môn là một đối tượng, giá trị cần so sánh là số giờ trung bình.

→ Chọn biểu đồ cột: trục ngang ghi tên các môn, trục đứng ghi số giờ; chiều cao mỗi cột cho biết số giờ tự học của môn đó, dễ nhìn ra môn nào nhiều/ít hơn.

2) Phân loại độ dài đường đi từ nhà đến trường (Rất gần, Gần, Trung bình, Xa, Rất xa)

Yêu cầu mô tả cả *số lượng* lẫn *tỉ lệ* các bạn theo $5$ mức phân loại. Vì $5$ mức này hợp thành toàn bộ sĩ số lớp (một tổng thể) nên thể hiện cơ cấu/tỉ lệ là phù hợp.

→ Chọn biểu đồ hình tròn (biểu đồ quạt): mỗi hình quạt ứng với một mức phân loại, góc (diện tích) hình quạt thể hiện tỉ lệ phần trăm. Bật nhãn dữ liệu (Data Labels) hiển thị đồng thời số lượng và tỉ lệ $\%$ để xem được cả hai thông tin trên cùng một biểu đồ.

3) Cơ cấu doanh thu theo mặt hàng trong tháng của một cửa hàng

Từ khóa "cơ cấu" cho thấy cần thể hiện phần đóng góp của từng mặt hàng vào *tổng doanh thu* – đây là bài toán về tỉ lệ thành phần trong một tổng thể.

→ Chọn biểu đồ hình tròn (biểu đồ quạt): mỗi hình quạt là một mặt hàng, độ lớn hình quạt cho biết mặt hàng đó chiếm bao nhiêu phần trăm doanh thu tháng.

Đáp số