Giải Câu hỏi 1 trang 73 Chuyên đề Tin học 12
Đề bài
Có thể chọn biến định tính đồng thời vừa là biến dòng/cột và vừa là biến tính toán được không?
Lời giải
Phân tích yêu cầu
Trong bảng tổng hợp động (PivotTable), mỗi biến có thể được kéo vào một trong các vùng: vùng dòng (Rows), vùng cột (Columns), vùng lọc (Filters) và vùng tính toán/giá trị (Values — còn gọi là vùng $\Sigma$ Values).
- Biến dòng/cột dùng để nhóm dữ liệu: mỗi giá trị khác nhau của biến tạo thành một dòng (hoặc một cột). Vai trò này chỉ cần phân biệt các nhóm, nên rất phù hợp với biến định tính.
- Biến tính toán là biến đưa vào vùng Values để PivotTable thực hiện phép tổng hợp (hàm tính toán) trên các nhóm đã chia.
a) Về mặt kĩ thuật
Được. Có thể kéo cùng một biến định tính vào vùng dòng/cột, đồng thời kéo chính biến đó vào vùng Values. PivotTable không cấm một biến xuất hiện ở hai vùng.
b) Hàm tính toán áp dụng cho biến định tính
Điểm mấu chốt: biến định tính chỉ chứa các giá trị phân loại (giới tính, xếp loại, khối lớp,...), không phải số đo. Vì vậy các hàm tổng hợp mang ý nghĩa số học như Sum (tổng), Average (trung bình), Max/Min đều không có ý nghĩa với biến định tính.
Hàm duy nhất phù hợp là Count (đếm) — đếm số bản ghi trong mỗi nhóm. Khi đó, nếu biến định tính vừa làm biến dòng (hoặc cột) vừa làm biến tính toán với hàm Count, kết quả chính là tần số (số lần xuất hiện) của từng giá trị của biến đó.
c) Kết luận
Có thể chọn một biến định tính đồng thời vừa là biến dòng/cột vừa là biến tính toán, với điều kiện hàm tính toán ở vùng Values là Count (đếm số lượng); khi đó PivotTable cho ra bảng tần số của biến. Không dùng được các hàm số học (Sum, Average,...) cho biến định tính.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.